आज महाअष्टमी पर्व मनाइँदै, शक्तिपीठमा बिहानैदेखि भक्तजनको घुइँचो

काठमाडौं । नेपालीको महान् पर्व बडादसैँअन्तर्गत आज महाअष्टमी पर्व श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदैछ । आश्विन शुक्ल अष्टमीका दिन मनाइने महाअष्टमीमा दुर्गा भवानीको विशेष पूजा आराधना गर्ने परम्परा छ ।

Watch On

बडादसैँको आठौँ दिन आज महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वतीको विशेष पूजा गरिन्छ । दुर्गा भवानीलाई शक्तिसम्पन्न बनाउने दिनका रूपमा महाअष्टमीको विशेष धार्मिक महत्व रहेको वैदिक सनातन परम्पराका ग्रन्थमा उल्लेख छ ।

महाअष्टमीका अवसरमा देशभरका दसैँघर, कोत तथा विभिन्न शक्तिपीठमा विधिपूर्वक पूजा आराधना र पशुबलि दिने गरिन्छ । यस दिन दुर्गा सप्तशती, श्रीमद्देवीभागवत तथा देवी स्तोत्र पाठ गर्ने परम्परा पनि छ ।

धर्मशास्त्रविद् प्रा डा रामचन्द्र गौतमका अनुसार शास्त्रमा सात्त्विक, राजस र तामस गरी तीन प्रकारका पूजाको वर्णन गरिएको छ । जल, चन्दन, अक्षतालगायत सामग्रीबाट षोडशोपचार विधिले गरिने पूजा सात्त्विक हो । पशुबलिसहितको पूजालाई राजस र मदिरासमेत चढाएर गरिने पूजालाई तामस पूजा भनिएको उनले बताए ।

शास्त्रीय मान्यताअनुसार पशुबलि दिने परम्परा देवीलाई शक्तिसम्पन्न बनाउने र बलि दिइने पशुको मुक्तिसँग पनि जोडिएको गौतमको भनाइ छ । दुर्गा सप्तशतीको आठौँ अध्यायमा समेत यससम्बन्धी चर्चा भएकाले पशुबलिलाई अशास्त्रीय भन्न नमिल्ने उनले बताए । यद्यपि, ब्राह्मणका लागि पशुबलि वर्जित गरिएको धर्मशास्त्रीय विधान रहेको उनले जानकारी दिए ।

राज्य सञ्चालनका लागि आवश्यक प्रभुशक्ति, मन्त्रशक्ति र उत्साहशक्ति प्राप्त गर्न राज्य सञ्चालकले विधिपूर्वक पशुबलि दिनुपर्ने शास्त्रीय मान्यता रहेको पनि गौतमले बताए । यी तीन शक्ति दुर्गा भवानीबाट प्राप्त हुने धार्मिक विश्वासका कारण महाअष्टमीमा बलिसहित पूजा गर्ने परम्परा रहेको उनको भनाइ छ ।

महाअष्टमीकै राति कालरात्रिका रूपमा विशेष पूजा आराधना गरिन्छ । कालरात्रिको पूजा विधि र सङ्कल्पसमेत छुट्टै हुने भएकाले यसको धार्मिक महत्व रहेको छ ।

महाअष्टमीका अवसरमा काठमाडौं उपत्यकाका गुह्येश्वरी, मैतीदेवी, कालिकास्थान, भद्रकाली, नक्साल भगवती, शोभा भगवती, विजेश्वरी, इन्द्रायणी, रक्तकाली, वज्रयोगिनी, सङ्कटा, बज्रवाराही, दक्षिणकाली, चामुण्डा, सुन्दरीमाई, भाटभटेनी र बगलामुखीलगायत शक्तिपीठमा बिहानैदेखि भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्छ ।

त्यसैगरी धादिङको कालिका भगवती, गोरखाको मनकामना, पर्साको गहवामाई, सप्तरीको छिन्नमस्ता भगवती, धनुषाको राजदेवी, डडेल्धुराको उग्रतारा, काभ्रेपलाञ्चोकको चण्डेश्वरी, नाला भगवती र पलाञ्चोक भगवती, सिन्धुपाल्चोकको पाल्चोक भगवती, दोलखाको कालिञ्चोक भगवती तथा ताप्लेजुङको पाथीभरालगायत शक्तिपीठमा पनि भक्तजनको भीड लाग्ने गर्छ ।

आजको दिन कलपुर्जा, हातहतियार तथा यातायातका साधन सफा गरी देवी स्थापना गरिएको स्थानमा राखेर पूजा गर्ने परम्परा छ । यी साधनलाई देवीका शस्त्रास्त्रका रूपमा मानेर पूजा गरिन्छ । देवीका शस्त्रास्त्रसँगै चतुरङ्गिणी सेनाको आह्वान गरी पूजा गर्ने चलनसमेत छ ।

पशुबलि नदिने परिवारले आफ्नो कुलपरम्पराअनुसार काँक्रो, घिरौँला, कुभिण्डो, मूला र नरिवललगायत सामग्री चढाएर प्रतीकात्मक बलि दिने गर्छन् ।

महाअष्टमीको राति हनुमानढोकास्थित दसैँघरमा राज्यका तर्फबाट ५४ बोका र ५४ राँगाको बलि दिएर कालरात्रि पूजा गर्ने परम्परा छ । यस पूजालाई दसैँका प्रमुख धार्मिक अनुष्ठानमध्ये एक मानिन्छ ।