चुनावको मुखमा जनतामाथि तेलको मूल्यमा झेल

काठमाडौँ। आसन्न प्रतिनिधिसभाको चुनाव नजिकिँदै जाँदा बजारमा उपभोग्य वस्तुको माग बढ्न थालेको छ । तर, यही मौकामा खाने तेल व्यापारीहरूले भने उपभोक्तामाथि मूल्यवृद्धिको भारी बोकाएका छन् । 

दुई साताको बिचमा खाने तेलको मूल्य विश्वासिलो कारण बिनै लिटरमा ५० रुपैयाँसम्मले वृद्धि गरिँदा सरकार मौन छ । दलहरूलाई चुनावी चटारो लाग्दा जेन-जी आन्दोलन पछि पनि नागरिकलाई महँगीको मार घटेको छैन ।
व्यापारीहरूले खाने तेलको मूल्य लिटरमै ५० रुपैयाँसम्मको वृद्धि गरेका छन् ।

सिधाकुराले काठमाडौँ उपत्यकाको विभिन्न खुद्रा बजारमा गएर सङ्कलन गरेको तेलको मूल्य वृद्धिबारेको सूूचनाहरुमा खाने तेलको मूल्य लिटरमा कम्तीमा ३० र बढीमा ५० रुपैयाँसम्म वृद्धि भएको देखिएको छ । 

दुई साताको अवधिमा यो मूल्यवृद्धि भएको खुद्रा व्यापारीहरूको दाबी छ । उत्पादकले जथाभाबी मूल्य बढाएको आरोप आफूहरूले खेप्न परेको भन्दै उनीहरूले असन्तुष्टी जनाएका छन् । 

कुन खाने तेलको मूल्य कति बढ्यो  ?

बढेको मूूल्यअनुसार तोरीको तेल धारा ब्रान्डमा होलसेल मूल्य लिटरमा २० रुपैयाँले बढाइएको छ । यस अघि प्रतिलिटर ३५० रुपैयाँ रहेको तेलको मूल्य बढाएर ३७० रुपैयाँ भन्दा माथि पुर्याइएको छ ।   

यस्तै, फेमिली ब्रान्डको तोरीको तेलको मूल्य लिटरमै ५० रुपैयाँले बढाइएको छ । यो तेल २२० बाट बढाएर २७० रुपैयाँ लिटर पुर्याइएको छ ।

अमृत ब्रान्डको तेलको मूल्य पनि ३५० रुपैयाँ लिटरबाट बढाएर ३७० रुपैयाँ पुुर्याइएको छ । 
यता, सुुर्यमुुखी तेल (सनफ्लोर) को मूल्य पनि लिटरमा ३५ रुपैयाँसम्म बढाइएको छ । अमृत, न्युट्रिप्लस, सनफ्लो र गहना नामको ब्रान्डको सनफ्लावर तेलको मूल्य लिटरमा २४० रुपैयाँबाट बढाएर २७५ रुपैयाँ पुर्याइएको छ । यो भनेको लिटरमै होलसेलमा ३५ रुपैयाँको वृद्धि हो ।

त्रिवेणी समूहको अमृत तेलप्रतिकार्टुन २३ सय ७५ बाट बढाएर २७ सय पुर्याइएको छ । यससँगै यो तेलको होलसेल मूल्य नै लिटरमा ३८ रुपैयाँले बढेर २७० रुपैयाँ पुगेको छ । यस्तै, दुगडको सनफ्ले २३५० बाट बढाएर कार्टुनमा २७०० पुर्याइएको छ । यो भनेको लिटरमा ३५ रुपैयाँको वृद्धि हो ।

उद्योगी भन्छन्ः भूराजनीतिक उतार चढाव

नेपालमा तेल लगायतका वस्तु आयात र बिक्रीमा मुख्यतः २८ वटा रिफाइनरी उद्योगहरू संलग्न छन् । ति उद्योगहरुको छाता संस्था नेपाल वनस्पति घिउ तेल उत्पादक संघले भने अहिलेको मूल्यवृद्धि कृतिम नभएको दाबी गरेको छ । 
संघका निवर्तमान अध्यक्ष एवम् तेल उद्योगी सन्दीप अग्रवालले विश्व भूराजनीतिक उतार चढावका कारण मूल्यमा परेको असरले बजार मूल्य बढेको उनको दाबी छ । 
‘नेपालले कच्चा पदार्थ आयात गर्ने ब्राजिल, मलेसिया, इन्डोनेसिया लगायतका मुलुकमा हरेक दिन मूल्य बढीरहेको छ,’ अग्रवालले सिधाकुरासँग भने,‘डलरको कीर्तिमानी मूल्यका कारण नेपाली रुपैयाँ पनि कमजोर बनिरहेको छ । त्यसैले मूल्य बढाउनु परेको हो ।’ 

अग्रवालले मूल्य बढेको नभई उद्योगीले भोगी रहेको घाटामा मूल्य समायोजन गरिएको हो । उनले निर्वाचनका लागि पैसा जम्मा गर्न बजारमा मूल्य बढाएको भन्ने आरोपको उनले खण्डन गरे ।

मूल्य वृद्धिका कारण पेस गर्न तेल व्यापारीलाई निर्देशन 
तर, सरकारले भने बजारमा अनावश्यक मूल्यवृद्धि रोक्नका लागि निगरानी बढाइरहेको दाबी गरेको छ ।
यता बजार अनुगमनको प्रमुख दायित्व भएको वाणिज्य विभागले पनि बजार अनुगमनलाई तीव्र पारेको दाबी गरेको छ । विभागका सूचना अधिकारी नरहरि तिवारीले बजार अनुगमन तीव्र बनाइएको सिधाकुरालाई बताए ।
उपसचिव तिवारीले तेल आपूर्तिकर्ता उद्योगी व्यवसायीहरूलाई बोलाएर मूल्य वृद्धिका कारण स्पष्ट पार्न निर्देशन दिइएको पनि उनले बताए ।

‘बजार अनुगमनलाई तीव्र पारिएको छ । व्यापारीहरू बोलाएर मूल्य बढेको कारण स्पष्ट पार्न निर्देशन भइसकेको छ,’ सूचना अधिकारी एवम् प्रवक्ता तिवारीले भने,‘थप कागजात पनि मगाएर हेरिरहेका छौँ । अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि र कालोबजारी देखिए कानुन बमोजिम कारबाही हुन्छ ।’ 

उद्योग,वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले सञ्चार माध्यम र जनस्तरबाट आएका मूल्य वृद्धि बारेका समाचारहरूलाई मन्त्रालयले चासोका साथ लिएर बजार अनुगमनका लागि वाणिज्य विभागलाई ताकेता गरेको मन्त्रालयका सहसचिव एवम् प्रवक्ता नेत्र सुवेदीले सिधाकुरालाई बताए ।

‘हामीले खाद्यान्नमा बढेको मूल्यबारे के हो बुझ्न विभागलाई भनिसकेका छौँ,’ सुवेदीले सिधाकुरासँग भने,‘बजार अनुगमन बढाएर कृतिम अभाव सृजना गरिएको भने कारबाही हुन्छ ।’