विश्वकपमा 'रेड कार्ड'का 'रोचक रेकर्ड'

फिफा विश्वकप २०२६ एउटा कारण चर्चामा सधै रहिरहनेछ । कारण मुख छोपेर बोलेकै भरमा ‘रेड कार्ड’ ।  फिफाले क्यानडा, मेक्सिको र अमेरिकाले संयुक्त रुपमा आयोजना गरेको २३औं संस्करणको विश्वकपबाट यो निर्णय कार्यान्वयन गरेको छ ।  

यसअघि मुख छोपेर बोल्न पाउने नियम थियो । तर, विपक्षी खेलाडीलाई मुख छोपेर अपशब्द बोल्ने, मैदानमै अत्याधिक लफडा हुने, जसका कारण खेलमा समेत बाधा पुग्ने र केही समय खेल नै रोकिने अवस्था सिर्जना भएपछि फिफाले यो मापदण्ड तयार पारेको हो । 

Watch On

फिफाको यो नियम लागु भएसँगै खेलाडीले मुख छोपेर विपक्षीसँग लफडा या कानेखुसी गर्न छाडेका छन् । विपक्षी खेलाडीले मुख छोपेर गाली गरेको रेफ्रीले नदेख्न नि सक्छन् । तर, उजुरी परे तत्काल भिडियो सहायक रेफ्री ९भिएआर०को सहायताले त्यस्ता खेलाडीलाई मुख्य रेफ्रीले दण्डित गर्नेछन् । अर्थात सिधै रातो कार्ड देखाउने छन् । 

रातो कार्ड खानु भनेको सम्बन्धित खेलाडीले खेलिरहेको खेल खेल्न पाउँदैनन् । तत्काल मैदान छाड्नुपर्ने हुन्छ । त्यति मात्रै हैन, उनी आगामी एक खेलको लागि निलम्बनमा पनि पर्नेछन् । 

चलिरहेको विश्वकपमा दुई खेलाडी यही नियममा फसेका छन् । नियम उल्लंघन गर्दा पाराग्वेका मिगुएल अल्मिरोन र इक्वेडरका पियरो हिन्कापिएले सिधै रातो कार्ड सामना गरेका हुन् । 

यो नियम लागु भएपछि पहिलो पटक कारबाहीमा पर्ने खेलाडी बने पाराग्वेका मिगुएल अल्मिरोन । उनलाई टकीविरुद्धको समूह चरणको खेलमा रातो कार्ड देखाइएको थियो । मौसमा कारण खेल केही घण्टा पछि सुरु भएको थियो । तर, अल्मिरोनले पहिलो हाफको इन्जुरी समयमा विपक्षीविरुद्ध मुख छोपेर बोलेपछि साल्भाडोरका रेफ्री इभान बार्टोनले सिधै रातो कार्ड देखाएका हुन् । 

इक्वेडरका पियरो हिन्कापिए रातो कार्ड पाउने दोस्रो खेलाडी हुन् । सह–आयोजक मेक्सिकोविरुद्धको अन्तिम १६ को प्रतिपर्धामा उनले मुख छापेर गाली गरेका थिए । त्यसपछि मेक्सिकन खेलाडीले तत्काल फिफा रेफ्रीलाई जुरी गरे । सोही आधारमा हिन्कापिएले रातो कार्ड सामना गर्नुपर्यो । 

यी त भए नयाँ नियमआएपछि रातो कार्ड बेहोर्ने दुई खेलाडी । 

२३औं संस्करणको विश्वकप सूरु भएपछि रातो कार्ड खानेको संख्या भने ह्यात्तै बढेको छ । यसपटक फिफा रेफ्रीले १२ रातो कार्ड देखाइसकेका छन् । १२औं रातो कार्ड पाउने खेलाडी बनेका छन्, अमेरिकाका स्ट्राइकर फोलारिन बालोगुन । उनले बोस्निया एण्ड हर्जगोभिनाविरुद्ध २–० को जित निकाल्दा एक गोल समेत गरेका थिए । 

पहिलो पटक तीन आयोजक, ४८ राष्ट्र, १६ शहर, १०४ खेल, १२४८ खेलाडी र ३९ दिनका कारण यो विश्वकपमा सुरुहुनअघि नै धेरै कीर्तिमान बनिसकेका छन् । 

अर्को कीर्तिमान बने यो विश्वकपले सुरुको खेलमै बनायो । पहिलो खेलमै तीन खेलाडीले रातो कार्ड पाए । उद्घाटन खेलमा ब्राजिलका रेफ्री विल्टन साम्पाइओले दक्षिण अफ्रिकाका स्फेफेलो सिथोल, थेम्बा ज्वान र मेक्सिकोका सेजर मोन्टेजलाई रातो कार्ड देखाएका हुन् । यही खेलपछि यो विश्वकपमा धेरै भन्दा धेरै रातो कार्ड देखिने अनुमान गरिएको थियो । 

किन भने यसअघि सन् २०२८ र सन् २०२२ मा मात्र चार–चार रातो कार्ड देखाइएको थियो । यसपटक पहिलो खेलमै तीन रातो कार्ड प्रयोग भयो । 

यसपटक सन् २०१४ को भन्दा पनि बढी कार्ड सो भइसकेका छन् । त्यति बेला प्रतियोगिता भर मात्र कूल १० रातो कार्ड देखाइएको थियो । सन् २०१० मा भने १७ रातो कार्ड देखाएको छ । अब, यो विश्वकप सन् २०१० को रेकर्ड तोड्नतर्फ बढेको छ । 

सन् २००६ मा भने कूल २८ रातो कार्ड देखाएको थियो । यो अहिलेसम्म विश्वकप सबैभन्दा धेरै रातो कार्ड देखाइएको संस्करण हो । सन् १९९८ मा २२ कार्ड देखाउँदा सन् २००२ मा जापान र दक्षिण कोरिया तथा सन् २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा भएको विश्वकपमा समान १७ कार्ड देखाइएको थियो । 

सबैभन्दा कम भने पहिलो विश्वकप १९३० र दोस्रो सन् १९२३ मात्र एक रातो कार्ड देखाइएको थियो । 

त्यस्तै, सन् १९७८ मा अर्जेन्टिना, सन् १९५८ मा स्विडेन र सन् १९५४ स्विजरल्यान्डमा भएको विश्वकपमा मात्र समान तीन रातो कार्ड देखाइएको छ । 

२३औं संस्करणमा जापान र ट्युनिसियाको प्रतिस्पर्धासँगै फिफा विश्वकपमा एक हजार खेल पनि पूरा भयो ।  १ हजार खेल पूरा हुँदा यो विश्वकपमा १२ गरी कूल अहिलेसम्म १८९ रातो कार्ड देखाइएको छ । 

फिफा विश्वकपमा पहिलो रातो कार्ड भने पेरुका प्लासिडो गालिन्डोलाई देखाइएको थियो । खेल थियो रोमानियाविरुद्ध । सन् १९३० को विश्वकपमा देखाइएको यो नै पहिलो रातो कार्ड हो । तर, त्यो बेला कार्डहरु व्यवस्थित थिएनन् । अर्थात त्यसको मान्यता अहिले जस्ता हुने थिएनन् । 

सन् १९७४ मा चिलीका कार्लोस कास्जेलीलाई रातो कार्ड देखाइयो । त्यसपछि मात्रै निलम्बनसँगै मैदान छाड्नुपर्ने नियम लागु गरियो । 

यस्तै, फिफा विश्वकपमा सबैभन्दा चाडो रातो कार्ड पाउने खेलाडी उरुग्वेका जस बाटिस्टा हुन् । सन् १९८६ मा स्कटल्याण्डविरुद्ध उनले खेल सुरु भएको ५६ सेकेन्डमै रातो कार्ड सामना गरेका थिए ।  

सबैभन्दा कम उमेरमा रातो कार्ड पाउने खेलाडी हेन्री मिचेल हुन् । क्यानरुनका यी खेलाडीले १७ वर्ष ३५८ दिनमै रातो कार्ड पाएका थिए । 

विश्वकपको सबैभन्दा ‘फेमस रेड कार्ड’ भने फ्रान्सका जिनेदिने जिदानले बेहोरेका छन् । प्रशंग हो सन् २००६ को फाइनल खेल । मैदानमा थिए, फ्रान्स र इटाली । जिदानकै गोलबाट सातौं मिनेटमै फ्रान्सले अग्रता बनायो । इटालीले १९औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्कायो । खेल निर्धारित समय हुँदै अतिरिक्त समयमा पुग्यो । ६९ हजार समर्थकमाझ खेलिरहेको खेलमा उपाधि जित्न दुबै टोलीले प्राविधिक र शारीरिक रुपमा तयार थिए । मैदानमा खेलाडीबीच आक्रोस नहुने कुरै भएन । 

यतिकैमा फ्रान्सका जिदानले आक्रमक रुप लिए । जिदानले इटालीका मार्को मातेराजीको छातीमा टाउकोले ९हेडबट० ले प्रहार गरे । लगत्तै रेफ्रीले जिदानलाई रातो कार्ड देखाए । पेनाल्टीमा पुगेको खेलमा फ्रान्स इटालीसँग हार्न पुग्यो । यो प्रतियोगिता नै जिदानको लागि करियरको अन्तिम खेल बन्यो । यो प्रसंगले सधै जिदानलाई टाउको दुखाउने गरेको छ । 

सन् १९९० देखि सन् २०१० सम्मको फाइनलमा मात्रै कूल पाँच रातो कार्ड देखाइएको छ । विश्वकप इतिहासमा ब्राजिल सबैभन्दा धेरै ११ रातो कार्ड बेहोर्ने टिम बनेको छ । त्यस्तै अर्जेन्टिना १० रातो कार्डसहित दोस्रो स्थानमा छ । क्यामरुन र उरुग्वेले समान ९ रातो कार्ड पाएका थिए । 

विश्वकपको एकै खेलमा एकै पटक चार रातो कार्ड देखिएको छ । सन् २००६ मा भएको विश्वकपमा पोर्चुगल र नेदरल्यान्ड्स भिडेका थिए । जुन खेलमा चार रातो कार्ड देखाइएको थियो । त्यस्तै, तीन रातो कार्ड पछिल्लो खेलमा मेक्सिको र दक्षिण अफ्रिकाको खेलसँगै छैटौं पटक देखाइएको हो । यसअघि ब्राजिल र चेकोस्लोभाकिया भिड्दा सन् १९३८ मा पहिलो पटक तीन रातो कार्ड देखाएको थियो ।

विश्वकपको इतिहासमा समकालिन दुई स्टार अर्जेन्टिनाका लियोनल मेसी र पोर्चुगलका क्रिष्टियानो रोनाल्डोले भने रातो कार्ड बेहोर्नु परेको छैन । मेसी र रोनाल्डो दुबै सन् २००६ देखि लगातार छैटौं पटक विश्वकप खेलिरहेका छन् । २९ खेल खेलिसकेका मेसी त सबैभन्दा धेरै १९ गोल गर्न सफल भएका छन् । यस्तै, २५ खेल खेलेका पोर्चुगलका रोनाल्डोले १० गोल गरेका छन् । 

अर्जेन्टिनालाई पछिल्लो संस्करण विश्वकप च्याम्पियन बनाएका मेसीले करियरमा एक हजार माथि खेल खेल्दा मात्र तीन रातो कार्ड बेहोरेका छन् । पहेँलो कार्ड भने एक सय पुगिसकेको छ । मेसीले राष्ट्रबाट दुई तथा बार्सिलोनाबाट खेल्दा एक रातो कार्ड सामना गरेका हुन् । रातो कार्ड भने अर्जेन्टिनाबाट सन् २००५ मा पहिलो पटक भेटे । जुन हंगेरीविरुद्धको आफ्नो डेब्यु खेल थियो । दोस्रो रातो कार्ड सन् २०१९ मा चिलीविरुद्ध पाए । कोपा अमेरिकाको तेस्रो स्थानको प्रतिस्पर्धामा मेसी रातो कार्ड पाउँदै मैदान छाड्न बाध्य भएका थिए । यस्तै, क्लबस्तरमा बार्सिलोनाबाट सन् २०२१ मा मात्रै एक पटक बेहोरेका हुन् । यता, आठ पटक बालोन डि ओर विजेता मेसीले बार्सिलोनासहित पेरिस सेन्ट जर्मेन ९पिएसजी० इन्टर मियामी तथा अर्जेन्टिनाबाट एक सय रातो कार्ड पाइसकेका छन् । 

पोर्चुगलका कप्तान रोनाल्डोले अहिलेसम्म १४ रातो कार्ड पाएका छन् । जसमा पोर्चुगलको सिनियर र जुनियर गरी दुई वटा रहेको छ । उनले पोर्चुगलको यु–१७ टिमबाट फ्रान्सविरुद्ध खेल्न करियरकै पहिलो रातो कार्ड पाएका थिए । सिनियर टिमबाट आयरल्यान्डविरुद्ध सन् २०२५ मा २–० ले पराजित हुँदा रातो कार्ड पाएका हुन् । क्लबमा भने १३ रातो कार्ड सामना गरेका छन् । चार म्यानचेष्टर युनाइेटड, ६ रियाल मड्रिङ र एक युभेन्ट्स तथा अल नासरमा रहेको छ । रोनाल्डोले पहेँलो कार्ड भने १६० माथि पाइसकेका छन् । 

यता, करियरकै कुरा गर्ने हो भने सबैभन्दा धेरै रातो कार्ड पाउने खेलाडी कम्बोडियाका मिडफिल्डर जेरार्डो बेडोया हुन् । उनले ४६ रातो कार्ड बेहोरेका छन् । स्पेन तथा रियाल मड्रिडका डिफेन्डर सर्जियो रामोसले २८ रेड कार्ड पाएका छन् । जसमा उनले स्पेनिस लालिगा मै कीर्तिमानी २० कार्ड पाएका हुन् ।