सुदूरपश्चिममा बदलिएको समीकरणः रास्वपाले दश सिट जित्दा कांग्रेस–एमालेले बीउ जोगाए, नेकपा शून्य

काठमाडौँ । फागुन ६ गते धनगढीमा रास्वपाले आयोजना गरेको आमसभामा वरिष्ठ नेता बालेन शाहले भनेका थिए–'सुदूर अब दूर नाईँ झिक्कै झिक्कै माया तम्लाई'। त्यसमै सही थापे रास्वपा सभापति रवि लामिछानेले । रवि र बालेनले सुदूरपश्चिमप्रति जति माया देखाए, त्यति नै माया सुदूरपश्चिमेलीले रास्वपालाई दर्शाए ।

फागुन २१ को मतदानमा सुदूरपश्चिमका १६ मध्ये १० क्षेत्रमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार विजयी भए । अघिल्ला सबैजसो चुनावमा अधिकांश क्षेत्र जित्दै आएको नेपाली कांग्रेसले तीन सिटमा खुम्चियो, आफूलाई प्रतिस्पर्धी ठान्ने एमालेको भागमा पनि ३ सिट नै पर्‍यो । प्रचण्ड नेतृत्वको नेकपाले त खाता पनि खोलेन । जिल्लागत रुपमा कस्तो देखियो त चुनावी नतिजा एक पटक नियालौं ।

Watch On

कैलाली र कञ्चनपुरमा रास्वपाको ‘क्लिन स्वीप’
गएको निर्वाचन २०७९ मा एक सिट पनि नजितको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले समानुपातिकमा समेत निकै कम पाएको थियो । तर यस पटक रास्वपाले शानदार पुनरागमन गरेको छ । उसले सुदूरपश्चिमका १६ सिटमध्ये १० सिटमा विजय हासिल गरेको छ । कैलाली निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा रास्वपा उम्मेदवार कोमल ज्ञवाली निर्वाचित भएकी छन् ।

१७ हजार आठ सय २६ मत ल्याएर रास्वपा उम्मेदवार ज्ञवाली निर्वाचित भएकी हुन् । उनले नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार जनकराज चौधरीलाई ४ हजार ९ सय ५९ मतान्तरले पराजित गरिन् । काँग्रेसका चौधरीले १२ हजार आठ सय ६७ मत ल्याए ।कैलाली–२ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी उम्मेदवार केपी खनाल निर्वाचित भए । खनालले १९ हजार ५७ मत ल्याउँदा नागरिक उन्मुक्ति पार्टी, नेपालका उम्मेदवार पतिराम चौधरीले ११ हजार ९ सय ४९ मत प्राप्त गरे । मतान्तर ७ हजार १ सय ८ रह्यो ।

त्यस्तै, कैलाली–३ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकै उम्मेदवार जगतप्रसाद जोशी निर्वाचित भए । जोशी २० हजार ३ सय ५९ मत ल्याउँदै निर्वाचित भएका हुन् । उनले नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका उम्मेदवार वीरमान चौधरीलाई ८ हजार ३ सय ७६ मतान्तरले पछि पारे । चौधरीले ११ हजार ९ सय ८३ मत ल्याए ।

कैलाली–४ मा पनि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार खेमराज कोइराला निर्वाचित भए । कोइरालाले २८ हजार पाँच सय ५६ मत पाउँदा निकटतम् प्रतिस्पर्धी कांग्रेसका गोरखबहादुर विष्ट १७ हजार २ सय ५५ मतान्तरले पछि परे । उनले जम्मा ११ हजार १ सय १ मत पाए । कैलाली–५ पनि रास्वपाकै पोल्टामा पर्यो । रास्वपाका आनन्दबहादुर चन्द ३१ हजार ९ सय ५३ मतसिहत निर्वाचित हुँदा कांग्रेसका नरनारायण शाह १९ हजार ९ सय ९५ मतान्तरले पराजित भए । शाहले जम्मा११ हजार ९ सय ५८ मत ल्याए ।

त्यस्तै कञ्चनपुर–१ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका जनक धामी २४ हजार ३ सय ३२ मत ल्याएर निर्वाचित हुँदा नेकपाकी बिना मगर १३ हजार २ सय २२ मतले पछि परिन् । कञ्चनपुर–२ मा पनि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका दीपकराज बोहरा ३३ हजार ९ सय ५२ मतसहित विजयी हुँदा कांग्रेसका एनपी साउदसँग मतान्तर २३ हजार १ सय २५ रह्यो । साउदले जम्मा १० हजार ८ सय २७ मत ल्याए । कञ्चनपुर–३ मा पनि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकै ज्ञानेन्द्र सिंह महता निर्वाचित भए । २७ हजार १ सय १८ मत ल्याएर महता निर्वाचित हुँदा कांग्रेसका हरिप्रसाद बोहरालाई १७ हजार ६ सय ७५ मतान्तरले पछि पारे ।

२०४८ सालदेखि २०७९ सम्म कांग्रेसका तत्कालीन सभापति शेरबहादुरले जितिरहेको डडेलधुरामा यसपालि रास्वपाले बाजी मार्‍यो । रास्वपाका डा. ताराप्रसाद जोशी १९ हजार १ सय ३१ मत ल्याएर निर्वाचित हुँदा कांग्रेसका नैन सिंह महरले जम्मा १२ हजार १ सय २१ मत पाए ।  एक मात्र निर्वाचन क्षेत्र रहेको अर्को जिल्ला बैतडीमा समेत राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार हरि मोहन भण्डारी प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भए । भण्डारीले ३ हजार ९ सय ४० मतान्तरले कांग्रेसका चतुरबहादुर चन्दलाई पराजित गरे ।

३ सिटमा खुम्चिएको कांग्रेस
गएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०७९ मा सुदूरपश्चिमका १६ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये कैलालीका ४ र ५, कञ्चनपुरका २ र ३, अछाम–२, डडेलधुरा, दार्चुला, बाजुरा गरी ८ सिट जितेको कांग्रेसले यसपालि लज्जास्पद हार बेहोर्नु पर्‍यो । कांग्रेसले जम्मा तीन सिटमा चित्त बुझाउनु पर्यो । बाजुरामा कांग्रेसका जनकराज गिरी १७ हजार १ सय ७३ मत ल्याएर निर्वाचित हुँदा एमालेका उम्मेदवार लालबहादुर थापा ५ सय ४० मतान्तरले पछि परे ।

त्यस्तै अछाम–१ कांग्रेसका भरतकुमार स्वाँर १० हजार ७ सय ५९ मत ल्याएर निर्वाचित हुँदा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका भीमबहादुर रावल ५ सय २६ मतान्तरले पराजित भए । यो चुनावबाट राष्ट्रिय राजनीतिमा पुनरागमन गर्ने रावलको योजना पुरा हुन पाएन । एक मात्र क्षेत्र रहेको अर्को जिल्ला डोटीमा कांग्रेसका भरतबहादुर खड्काले १४ हजार ८ सय ९७ मतसहित जित निकाल्दा एमालेका दीपकबहादुर धामी ७ सय ८७ मतले पछि परे ।

एक सिट थप्यो एमालेले
गएको निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फ बैतडी र कञ्चनपुर–१ गरी जम्मा दुई क्षेत्र जितेको एमालेले यसपालि भने एक सिट थप्यो । दाचुर्लामा एमालेका गणेशसिंह ठगुन्ना १८ हजार ८ सय ११ मत ल्याएर निर्वाचित हुँदा कांग्रेसका धर्मानन्द जोशी ३ हजार ५५ मतान्तरले पराजित भए । त्यस्तै अछाम–२ मा एमालेका यज्ञबहादुर बोगटी ९ हजार ५ सय १८ मत पाएर चुनिँदा कांग्रेसका पुष्पबहादुर शाह ४ सय ७२ मतले पछि परे । त्यस्तै बझाङमा एमालेका ऐनबहादुर महरले १८ हजार ४ सय ४३ मत ल्याएर संसदको यात्रा तय गर्दा कांग्रेसका प्रकाश रसाइली स्नेही २ हजार २ सय ३९ मतान्तरले पराजित भए ।

नेकपा र नाउपालाई हात लाग्यो शून्य 
२०७९ मा प्रत्यक्षतर्फ कैलालीका पाँचमध्ये तीन क्षेत्र जितेको नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले यस पटक एक सिट पनि जित्न सकेन । पार्टी भित्रको आन्तरिक कलह र पति–पत्नीबीचको घर झगडाको असर नाउपाले चुनावमा भोग्नु पर्‍यो । नाउपाका संरक्षक रेशमलाल चौधरी छुट्टै पार्टी नागरिक उन्मुक्ति पार्टी, नेपाल गठन गरेर चुनावमा होमिँदा उनकी पत्नी रञ्जिता श्रेष्ठले भने साविकको नागरिक उन्मुक्ति पार्टीलाई नेकपामा समाहित गरिदिइन् । थारु समुदायको मुद्दा र अधिकारलाई सशक्त पार्दै उदय भएको नाउपाको नारा यसपालि बिकेन ।

नाउपा मात्रै होइन पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड नेतृत्वको नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले समेत यसपालि सुदूरपश्चिमका कुनै क्षेत्रमा जित निकाल्न सकेन । अधिकांश क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धामा समेत देखिएन । सुदूरपश्चिम त्यही प्रदेश हो जहाँ अघिल्लो चुनावमा समेत प्रचण्ड नेतृत्वको माओवादीले एक सिट पनि जितेको थिएन। बरु अहिले नेकपामै समाहित भएको तत्कालीन नेकपा एकीकृत समाजवादीले अघिल्लो चुनावमा ३ सिट जितेको थियो ।

अघिल्लो चुनावको तुलनामा यसपालिको चुनावले देशभरकै परिणाम उलटफेर गरिदिएको छ । त्यसैको असर सुदूरपश्चिममा पनि पर्‍यो । सुदूरपश्चिमका मतदाताले परिवर्तन चाहेका छन् भन्ने तथ्य पछिल्लो चुनावको परिणामले पनि स्पष्ट पारिदिएको छ।