विदेशस्थित नेपाली नियोगमा स्थानीय कर्मचारी निर्देशिकाअनुसार नियुक्त गरिन्छ : परराष्ट्रमन्त्री खनाल

काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले विदेशस्थित नेपाली कूटनीतिक नियोगमा स्थानीय कर्मचारी नियुक्ति ‘विदेशस्थित नेपाली नियोगमा स्थानीय कर्मचारी व्यवस्थापनसम्बन्धी निर्देशिका, २०७२’ बमोजिम हुने गरेको बताएका छन् ।

प्रतिनिधिसभाको सोमबारको बैठकमा सांसद निश्कल राईले विदेशस्थित नेपाली नियोगमा कार्यरत नेपाली तथा विदेशी स्थानीय कर्मचारीको संख्या र त्यसबाट राज्यलाई परेको आर्थिक भारबारे सोधेको प्रश्नको जवाफ दिँदै मन्त्री खनालले विश्वव्यापी अभ्यासअनुसार नै स्थानीय कर्मचारी नियुक्त गर्ने गरिएको जानकारी दिएका हुन् ।

Watch On

मन्त्री खनालका अनुसार विदेशस्थित नेपाली नियोगमा कूटनीतिक कर्मचारीलाई दैनिक प्रशासनिक, कन्सुलरलगायतका काममा सहयोग गर्न स्थानीयस्तरमा उपलब्ध जनशक्तिलाई करारमा नियुक्त गर्ने गरिएको छ ।

नेपालबाट थप कर्मचारी पठाउनुभन्दा स्थानीय कर्मचारी नियुक्त गर्दा आर्थिक रूपमा मितव्ययी हुनुका साथै काममा सहजता हुने र प्रशासनिक तथा कूटनीतिक दृष्टिले पनि व्यवहारिक हुने उनको भनाइ छ ।

‘स्थानीय भाषा, कानुन तथा कार्यसंस्कृति बुझेका कर्मचारीबाट कामकाज गर्न र गराउन सहज तथा प्रभावकारी हुने भएकाले ती पदमा स्थानीयस्तरमै पदपूर्ति गर्ने गरिएको छ,’ मन्त्री खनालले भने ।

उनका अनुसार नियोगको कार्य प्रकृति र कार्यबोझका आधारमा अफिस सेक्रेटरी, लिगल एडभाइजर, ड्राइभर, मेसेन्जर, ट्रान्सलेटर, गार्डनर, सुरक्षा गार्ड तथा अफिस असिस्टेन्टलगायत पदमा स्थानीय कर्मचारी नियुक्त हुने गरेका छन् ।

विदेशस्थित नेपाली नियोगमा स्थानीय कर्मचारीका लागि ३७४ दरबन्दी स्वीकृत रहेकोमा हाल १२६ पदमा विदेशी नागरिक र १८५ पदमा नेपाली नागरिक कार्यरत रहेको मन्त्री खनालले बताए ।

केही पद राजदूत नियुक्त भएपछि पूर्ति हुने र राजदूत फिर्ता भएसँगै रिक्त हुने भएकाले सबै स्वीकृत दरबन्दीमा एकैपटक कर्मचारी कार्यरत नरहने उनले स्पष्ट पारे ।

स्थानीय कर्मचारीको तलबमा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ९१ करोड १७ लाख ३८ हजार रुपैयाँ खर्च भएको पनि मन्त्री खनालले जानकारी दिए ।

स्थानीय कर्मचारीको संख्या नेपालजस्तै ठूलो डायस्पोरा भएका अन्य मुलुकको तुलनामा निकै कम रहेको उनको दाबी छ ।

‘यो संख्या नेपालजस्तै डायस्पोरा ठूलो भएका देशहरूको तुलनामा साह्रै न्यून हो,’ उनले भने ।

मन्त्री खनालका अनुसार करिब सात लाख नेपाली डायस्पोरा रहेको संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)मा अबुधाबी र दुबईस्थित नेपाली नियोगमा जम्मा १० जना स्थानीय कर्मचारी कार्यरत छन् । त्यसको तुलनामा फिलिपिन्सका नियोगमा ७५ जना स्थानीय कर्मचारी रहेको उनले उदाहरण दिए ।

त्यस्तै, करिब तीन लाख ५० हजार नेपाली डायस्पोरा रहेको श्रीलंकास्थित नेपाली नियोगमा ४० भन्दा बढी स्थानीय कर्मचारी कार्यरत रहेको उनले जानकारी दिए ।

स्थानीय कर्मचारी नियुक्त गर्दा नेपालको कानुनसँगै सम्बन्धित आतिथेय राष्ट्रको स्थानीय कानुन तथा सन् १९६१ को कूटनीतिक सम्बन्धसम्बन्धी भियना महासन्धि र सन् १९६३ को वाणिज्यदूतसम्बन्धी भियना महासन्धिका केही प्रावधानसमेत आकर्षित हुने मन्त्री खनालले बताए ।

विदेशमा रहेका ठूलो संख्याका नेपालीको सुरक्षा, हित र कन्सुलर सेवा प्रभावकारी बनाउन स्थानीय कर्मचारीको व्यवस्थापनलाई आवश्यकताअनुसार अघि बढाउँदै आएको सरकारको भनाइ छ ।