आज कुशेऔँसी अर्थात् बाबुको मुख हेर्ने दिन

काठमाडौँ  । वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले आज कुशेऔँशी पर्व मनाउँदैछन् । यस दिन वर्षभरि देवकार्य तथा पितृकार्यमा प्रयोग गरिने पवित्र कुश घरघरमा भित्र्याउने गरिन्छ ।

Watch On

प्रत्येक वर्ष भाद्रकृष्ण औँसीका दिन मनाइने यस पर्वमा शास्त्रोक्त विधिअनुसार ब्राह्मणद्वारा पूजा गरी उखेलिएको कुश जजमानको घरमा पुर्‍याइन्छ । यसरी घरमा राखिएको कुशले परिवारको कल्याण हुने धार्मिक विश्वास छ । आजका दिन उखेलिएको कुश वर्षभर प्रयोग गर्न सकिने र अन्य दिन उखेलिएको कुश त्यसै दिनमात्र प्रयोग गर्नुपर्ने शास्त्रीय मान्यता रहेको प्रा डा देवमणि भट्टराईले राससलाई जानकारी दिए ।

सनातन धर्मावलम्बीले कुश, तुलसी, पीपल र शालिग्रामलाई भगवान् विष्णुको प्रतीक मान्दछन् । सृष्टिकर्ता ब्रह्माजीले विवेकशील प्राणीसँगै पवित्र कुश पनि उत्पन्न गर्नुभएको धार्मिक विश्वास छ ।

पितृसम्मान दिवस

कुशेऔँशीलाई बाबुको मुख हेर्ने दिनका रूपमा पनि मनाइन्छ । यस अवसरमा छोराछोरीले आफ्ना बाबुलाई मन पर्ने मिठाइ तथा भोजन खुवाएर आदर–सम्मान प्रकट गर्छन् । बाबु नहुनेहरूले विभिन्न पवित्र तीर्थस्थलमा गई दिवङ्गत बाबुको नाममा तर्पण, पिण्डदान तथा श्राद्ध गरी सिदा दिने चलन छ ।

यस दिन विशेषगरी उत्तरगया भनेर चिनिने काठमाडौँको उत्तरपूर्वी भेगस्थित गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिर परिसरमा विशेष मेला लाग्छ । त्यसैले यस औँसीलाई गोकर्णे औँसी पनि भनिन्छ । गोकर्णेश्वरमा दिवङ्गत बाबुको नाममा तर्पण, पिण्डदान तथा सिदादान गर्नेको घुइँचो लाग्ने गर्छ ।

मेलाका लागि सबै तयारी पूरा गरिएको मन्दिर क्षेत्र प्रबन्ध समितिका अध्यक्षसमेत रहेका गोकर्णेश्वर नगरपालिका–४ का वडाध्यक्ष जयराम महतले जानकारी दिए।

यसैगरी रसुवा र नुवाकोटको सङ्गमस्थल वेत्रावतीमा पनि कुशेऔँशीका अवसरमा मेला लाग्ने गर्छ । त्यहाँ दिवङ्गत बाबुको नाममा तर्पण, सिदादान तथा पिण्डदान गर्न श्रद्धालु पुग्ने गर्छन् । यस वर्ष भोटेकोशी बाढीका कारण वेत्रावतीमा मेला लाग्ने–नलाग्ने निश्चित नभएको जनाइएको छ ।

‘पितृदेवो भव’ भन्ने धार्मिक मान्यताअनुसार यस दिन छोराछोरीले जीवित बाबुलाई श्रद्धापूर्वक आफूलाई रुचिअनुसारको खाना खुवाई आशीर्वाद लिए सुख प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ । बाबु परलोक भइसकेकाले गोकर्ण वा अन्य तीर्थस्थलमा गई तर्पण तथा सिदादान गरे पुण्य प्राप्त हुनुका साथै कुल स्थिर हुने ‘बुद्धोक्त पाराजिकाय’ नामक धर्मग्रन्थमा उल्लेख छ ।

कुशेऔँशीमा थोरै दान गरे पनि हजारौँ गुणा बढी फल प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास रहेकाले यस पर्वलाई पुण्य पर्वका रूपमा लिइन्छ ।