अमेरिकामा ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टी मिडटर्म चुनाव हार्नुका पाँच कारण

न्युयोर्क । अमेरिकी मध्यकालीन (मिडटर्म) निर्वाचनमा डेमोक्रेट्सले ऐतिहासिक जित हासिल गरेका छन्। उनीहरूले अमेरिकी कंग्रेस (व्यवस्थापिका) मा स्पष्ट बहुमत हात पारेका छन्।

Watch On

सामान्यतया यस्ता चुनावहरूमा बहालवाला राष्ट्रपतिको पार्टीको प्रदर्शन खराब हुने गर्छ। तर, रिपब्लिकन पार्टीको यो पराजयलाई भने फरक दृष्टिकोणबाट हेरिएको छ।

सत्तारुढ रिपब्लिकन पार्टीको हारका मुख्य पाँच कारण औल्याइएको छ ।

बढेको महँगी

अमेरिकी मतदाताहरू दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको बढ्दो मूल्यसँग जुधिरहेका छन्। चुनावमा यो आक्रोश स्पष्ट रूपमा देखिएको थियो।

उत्तरी क्यारोलाइनाकी एक मतदाताले चुनावअघि बीबीसी न्युजलाई भनिन्, "पेट्रोलको मूल्य र किराना सामान—सबै कुरा महँगो भइरहेको छ।" उनले यस पटक रिपब्लिकनको सट्टा डेमोक्रेटिक पार्टीलाई भोट दिएको बताइन्।

तेल र ग्यासको मूल्यमा भएको वृद्धिका कारण पछिल्लो एक वर्षमा महँगी ३.७ प्रतिशतले बढेको छ। सरकारी तथ्याङ्क अनुसार, अक्टोबरको सुरुमा अमेरिकामा डिजेलको औसत खुद्रा मूल्य कीर्तिमानी स्तरभन्दा थोरै मात्र कम थियो। सेप्टेम्बरमा यसको मूल्य ६.५२ डलर प्रति ग्यालन पुगेको थियो।

मतदाता सर्वेक्षणका तथ्याङ्कहरू अनुसार लगभग १० मध्ये ८ जना (७९ प्रतिशत) मतदाताले महँगीका कारण आफू र आफ्नो परिवारले पछिल्लो वर्ष धेरै किसिमका समस्या भोग्नुपरेको बताए। सर्वेक्षणमा १० मध्ये ६ जनाभन्दा बढीले यसका लागि ट्रम्पलाई नै जिम्मेवार ठहराए। सामान्यभन्दा बढी मूल्य हुनुमा राष्ट्रपतिकै नीतिहरू जिम्मेवार रहेको उनीहरूको भनाइ थियो।

इरानसँगको युद्ध
बढ्दो महँगीको एउटा ठूलो कारण इरानसँगको युद्ध हो। यसलाई अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरीमा सुरु गरेका थिए।

यसपछि इरानले जवाफी कारबाही स्वरूप 'होर्मुज स्ट्रेट' (Strait of Hormuz) बन्द गरिदियो। यसले गर्दा इन्धनको मूल्य तीव्र रूपमा बढ्यो। यो समुद्री मार्ग विश्वभर तेल र प्राकृतिक ग्यास (LNG) ओसारपसारका लागि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ।

त्यसयता अमेरिकी मतदाताहरूले पेट्रोल पम्पमा यसको मूल्य चुकाइरहेका छन्।

युद्धको यो निर्णय धेरैजसो अमेरिकीहरूलाई मन परेको थिएन। ट्रम्पको 'MAGA रिपब्लिकन' पनि मतदाताहरूका लागि अधुरो बाचाजस्तै बन्यो। 'अमेरिका फर्स्ट' अभियानमा ट्रम्पले भविष्यमा कुनै पनि नयाँ युद्ध नगर्ने बाचा गरेका थिए, तर त्यसो हुन सकेन।

एक मतदाता सर्वेक्षणमा लगभग १० मध्ये ६ जना (६३ प्रतिशत) ले अमेरिकाले इरानविरुद्ध गरेको सैन्य कारबाहीको निर्णय गलत भएको बताए।

यसका अलावा, तीन-चौथाई (७४ प्रतिशत) मतदाताले यो विवाद कंग्रेसका लागि आफ्नो भोट तय गर्ने एक मुख्य वा ठूलो कारक भएको बताए।

मतदानको भोलिपल्ट बिहान ट्रम्पले युद्धले हारमा ठूलो भूमिका खेलेको स्वीकार गरे। तर, फक्स न्युजलाई दिएको अन्तर्वार्तामा उनले इरानलाई आणविक हतियार हासिल गर्नबाट रोक्न हस्तक्षेप गर्नुबाहेक आफूसँग अरू कुनै विकल्प नरहेको जिकिर गरे।

डेमोक्रेट्सको रणनीति

डेमोक्रेटिक पार्टीको यो लहरको दायरा र सफलता केही बलिया उम्मेदवारहरूका कारण सम्भव भएको हो। रिपब्लिकन पार्टीका बलिया गढहरूमा पनि यी उम्मेदवारहरू सच्चा र भरपर्दा देखिए।

उनीहरू बढ्दो महँगी र स्वास्थ्य सेवामा सबैको पहुँच हुनुपर्छ भन्ने मुद्दामा अडिग रहे।

बहालवाला प्रत्याशी जेम्स तालारिको र पादरी एडम ह्यामिलटनले जनतासँग जोडिएका मुद्दाहरू उठाए, जसले टेक्सस र कन्ससका मानिसहरूको दिल छुन सफल भयो।

साउथ क्यारोलाइनामा डेमोक्रेट एनी एन्ड्र्युजले आश्चर्यजनक जित हासिल गरिन्। उनी पहिले बालरोग विशेषज्ञ (Pediatrician) रहिसकेकी छिन्। स्वास्थ्य सेवालाई सस्तो बनाउने उनको ध्यानले मानिसहरूको मन जित्यो। यस देशमा धेरै मानिसहरू वर्तमान स्वास्थ्य व्यवस्थालाई गलत मान्छन्।

पूर्व जनस्वास्थ्य अधिकारी डा. अब्दुल अल-सयदले मिसिगनमा जित हासिल गर्दै त्यो सिट डेमोक्रेटिक पार्टीकै पक्षमा जोगाइराखे। उनले "राजनीतिबाट पैसा हटाउने" कुरा गरेका थिए।

जर्जियामा डेमोक्रेटिक सिनेटर जोन ओसफ पुनः निर्वाचित भए। उनले महँगी र भ्रष्टाचारलाई आफ्नो प्रचारको मुख्य मुद्दा बनाएका थिए। ट्रम्पले यो राज्यमा दुई पटक जितिसकेका छन्। ३९ वर्षीय ओसफको यो सहज जितले सन् २०२८ को राष्ट्रपतीय चुनावमा उनको उम्मेदवारीको चर्चालाई अझ तीव्र बनाएको छ।

यहाँसम्म कि स्वयं ट्रम्पले पनि डेमोक्रेट्सको प्रशंसा गरे। उनले फक्स न्युजसँग कुरा गर्दै उनीहरूले "राम्रो काम गरे" भनेका थिए।

यसको विपरीत, टेक्ससमा केन प्याक्सटन जस्ता केही रिपब्लिकन उम्मेदवारहरूको आलोचना भयो। कारण—उनीहरूको चुनावी प्रचारमा मतदाताहरूका वास्तविक चिन्ताहरूमा पर्याप्त ध्यान दिइएको थिएन।

पार्टीलाई भारी पर्यो ट्रम्पको घट्दो लोकप्रियता

जुन दुई मुद्दा—बढ्दो मूल्य र इरान युद्ध—मा मतदाताहरू सबैभन्दा बढी असन्तुष्ट थिए, ती सीधा राष्ट्रपति ट्रम्पसँग जोडिएका थिए।

रिपब्लिकन मतदाताहरू माझ पनि उनको लोकप्रियता (Rating) खस्किएको थियो। यसले गर्दा सन् २०२४ मा उनले जितेका राज्यहरूमा पनि पार्टीले राम्रो प्रदर्शन गर्न सकेन।

आफ्ना समर्थकहरूलाई आफ्नो पक्षमा ल्याउन ट्रम्पले मतदाताहरूलाई आफू नै चुनावमा उम्मेदवार भएको ठानेर भोट हाल्न भनेका थिए।

तर अमेरिकी राजनीतिमा एक दशकभन्दा बढी समय केन्द्रमा रहेपछि, अब केही मानिसहरू यी नतिजाहरूलाई ट्रम्पको छवि धमिलिँदै गएको प्रमाण मान्छन्।

जनताको असन्तोषका बीच ट्रम्पलाई रिपब्लिकन प्रचारको केन्द्र बनाउनु जोखिमपूर्ण थियो। र, यो दाउ उल्टो साबित भएको देखिन्छ।

मतदानअघिका महिनाहरूमा गरिएका सर्वेक्षणहरूले धेरै अमेरिकीहरू ट्रम्पले बढ्दो महँगीप्रतिको उनीहरूको चिन्तामा ध्यान दिऊन् भन्ने चाहन्थे भन्ने संकेत गरेका थिए।

हिस्पैनिक र ब्ल्याक (अश्वेत) मतदाताहरू फेरिए

दुई वर्षअघिको आम चुनावमा केही हिस्पैनिक र ब्ल्याक मतदाताहरूको रिपब्लिकन पार्टीतर्फको झुकावले ट्रम्पलाई निर्णायक जित दिलाउन मद्दत गरेको थियो। तर यी मिडटर्म चुनावहरूमा यो तस्बिर ठीक उल्टो देखिन्छ।

टेक्सस-मेक्सिको सीमासँग जोडिएका अधिकांश हिस्पैनिक आबादी भएका जिल्लाहरूमा डेमोक्रेट्सले हाउसका तीनवटै सिटहरू जितेका छन्।

द न्युयोर्क टाइम्स को एक विश्लेषण अनुसार, सन् २०२४ को राष्ट्रपतिको चुनावको तुलनामा बहुसंख्यक हिस्पैनिक आबादी भएका काउन्टीहरूमा रिपब्लिकन सिनेट उम्मेदवारहरूका विरुद्ध २२ प्रतिशतभन्दा बढीको अन्तर देखिएको छ।

रिपोर्टर जेफ एडेलसनले यो परिवर्तन देशका अन्य कुनै पनि ठूलो समूहको तुलनामा धेरै बढी भएको बताएका छन्।

यो परिवर्तन आप्रवासन नीति लाई लिएर आएको हो। प्यु रिसर्च सेन्टरका अनुसार, ५६ प्रतिशत अमेरिकीहरूको आईसीई (आप्रवासी तथा भन्सार प्रवर्तन) प्रतिको धारणा नकारात्मक छ।

जुन क्षेत्रहरूमा ब्ल्याक (अश्वेत) समुदायको जनसंख्या बढी छ, त्यहाँ सिनेट चुनावमा पनि मतदाताहरू डेमोक्रेटिक उम्मेदवारहरूतर्फ ढल्किएका छन्।

मिसिसिपीमा सिनेटको चुनाव निकै कडा प्रतिस्पर्धात्मक बनेको छ। त्यहाँ कुनै पनि अमेरिकी राज्यमा भन्दा बढी अर्थात् लगभग ३७ प्रतिशत ब्ल्याक मतदाताहरू छन्।

यदि स्कट कोलमनले चुनाव जिते भने, उनी सन् १९८२ यता मिसिसिपीबाट सिनेटका लागि निर्वाचित हुने पहिलो डेमोक्रेट बन्नेछन्। बिबिसी