कोप–३१ मा जलवायु प्रतिबद्धता कार्यान्वयन र वित्तीय सहयोग बढाउन जोड

अन्ताल्या (टर्किए) । जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण गर्न विश्वव्यापी प्रतिबद्धतालाई व्यवहारमा उतार्नुपर्नेमा कोप–३१ का उच्च अधिकारीहरूले जोड दिएका छन् । उनीहरूले स्वच्छ ऊर्जाको विस्तार, विकासशील राष्ट्रलाई जलवायु वित्तमा सहज पहुँच र विपद् उत्थानशीलता अभिवृद्धिलाई सम्मेलनको प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताएका छन् ।

Watch On

राष्ट्रप्रमुख तथा सरकार प्रमुखहरूको उच्चस्तरीय सत्रलाई सम्बोधन गर्दै संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी कार्यकारी सचिव साइमन स्टिल, कोप–३१ का अध्यक्ष तथा टर्किएका वातावरण, सहरीकरण तथा जलवायु परिवर्तनमन्त्री मुरात कुरुम र वार्ता अध्यक्ष क्रिस बोवेनले जलवायु सङ्कटको सामना गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र व्यावहारिक कार्यान्वयन आवश्यक रहेको बताए ।

कार्यकारी सचिव स्टिलले जलवायु परिवर्तनलाई राष्ट्रहरूको सुरक्षा, आर्थिक स्थायित्व र जनजीवनसँग जोडिएको चुनौतीका रूपमा व्याख्या गर्दै स्वच्छ ऊर्जामा लगानी बढाउनुपर्ने बताए । अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका कारण विश्व तापक्रम वृद्धिको अनुमान चार डिग्री सेल्सियसभन्दा बढीबाट घटेर करिब २.६ डिग्रीमा झरेको उल्लेख गर्दै उनले जलवायु जोखिममा रहेका विकासशील राष्ट्रलाई थप सहयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

उनले राष्ट्रिय जलवायु लक्ष्यलाई कार्यान्वयनमा लैजाने, अर्थतन्त्रको विद्युतीकरण गर्ने, जलवायु अनुकूलनका लागि वित्तीय सहयोग बढाउने र विकासशील राष्ट्रको जलवायु वित्तमा पहुँच सहज बनाउने विषयलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए ।

कोप–३१ का अध्यक्ष कुरुमले जलवायु परिवर्तन ऊर्जा, उद्योग, कृषि, विकास र राष्ट्रिय सुरक्षासँग प्रत्यक्ष जोडिएको बताए । सन् २०२४ मा विश्वको औसत तापक्रम औद्योगिक युगपूर्वको तुलनामा १.५ डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी पुगेको उल्लेख गर्दै उनले नेपालमा बाढीपहिरो, पाकिस्तानमा बाढी र प्रशान्त क्षेत्रका टापु राष्ट्रमा समुद्री सतह वृद्धिले जलवायु सङ्कटको गम्भीरता देखाएको बताए ।

उनले राष्ट्रिय जलवायु लक्ष्यलाई बजेट तथा लगानीसँग जोड्नुपर्ने र विपद् उत्थानशीलतालाई राष्ट्रिय विकास नीतिको प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए । टर्किएले सन् २०३५ सम्म अन्तिम ऊर्जा खपतमा विद्युत्को हिस्सा ३५ प्रतिशत पुर्‍याउने लक्ष्य लिएको जानकारी पनि उनले दिए ।

वार्ता अध्यक्ष बोवेनले विश्वले ऊर्जा सुरक्षा सङ्कट, युद्ध तथा द्वन्द्व र जलवायु सङ्कटको एकैसाथ सामना गरिरहेको बताए । तापक्रम वृद्धिको प्रत्येक अंशले मानव जीवन, अर्थतन्त्र र वातावरणमा असर पार्ने भएकाले तत्काल सामूहिक प्रयास आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो ।

गत वर्ष स्वच्छ ऊर्जामा दुई दशमलव दुई ट्रिलियन अमेरिकी डलर लगानी भएको र यो जीवाश्म इन्धनमा भएको लगानीको दोब्बर रहेको जानकारी दिँदै उनले स्वच्छ ऊर्जाको विस्तारलाई तीव्रता दिनुपर्ने बताए ।

जलवायु वित्तलाई छिटो, सरल र न्यायोचित बनाउँदै जोखिममा रहेका राष्ट्रको अनुकूलन तथा उत्थानशीलतामा लगानी बढाउनुपर्नेमा जोड दिँदै उनले राष्ट्रिय जलवायु योजनालाई कार्यान्वयन गर्न सकिने परियोजनामा रूपान्तरण गर्नुपर्ने बताए ।

तीनै वक्ताले जलवायु प्रतिबद्धतालाई घोषणामा मात्र सीमित नराखी वित्तीय स्रोत, लगानी र ठोस कार्ययोजनामार्फत कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।