गगनले देखेको र कांग्रेसले नबुझेको नैतिकता

काठमाडौँ । नैतिकता व्यक्तिमा मात्रै हुन्छ कि संस्थामा पनि ? कांग्रेसको पछिल्लो निर्णयपछि राजनीतिक वृत्तमा यो प्रश्न निकै जोडतोडले उठेको छ ।

प्रतिनिधिसभा चुनावमा आफू र पार्टीले नराम्रो पराजय भोगेपछि कांग्रेस सभापति गगनकुमार थापाले पदबाट राजीनामा दिए । उनले राजीनामा पत्रमा लेखे– नैतिक जिम्मेवारी लिँदै राजीनामा दिएको छु ।

Watch On

थापाले राजीनामा दिएपछि उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले केन्द्रीय समितिको बैठक बोलाए । दुई दिन छलफल चलाए । छलफल गगनको राजीनामामा भन्दा गगनको राजीनामा किन अस्वीकृत गरिनुपर्छ भन्ने विश्वप्रकाशकै प्रस्तावमाथि केन्द्रित भयो ।

गगनको राजीनामा स्वीकृत गरिनु हुँदैन भनेर शर्माले ७ वटा तर्क पेस गरेका थिए । अहिलेको नेतृत्वका कारण कांग्रेसले पराजय भोग्नु परेको होइन, पछिल्लो एक दशकमा तत्कालीन नेतृत्वले बिगारेको अवस्था र संगठन सुधारका लागि ५० दिन पर्याप्त भएन जस्ता तर्क शर्माले पेस गरे, केन्द्रीय समितिले सर्वसम्मत सहमति जनायो । अन्ततः आइतबार साँझ सकिएको बैठकले गगनको राजीनामा अस्वीकृत गर्यो ।

दुई दिनसम्म चलेको बैठकमा गगन सहभागी भएनन् । अब बस्ने केन्द्रीय समिति बैठकको अध्यक्षता भने थापाले गर्नेछन् । यसको अर्थ सभापतिकै रुपमा थापा सक्रिय हुने छन् । सिधा अर्थमा भन्नुपर्दा पन्ध्रौं महाधिवेशन गगनले नै गराउने छन्, नियमित महाधिवेशनबाट पनि गगन पुनः सभापतिमा चुनिन सक्छन् ।

सामान्य रुपमा राजीनामाको अर्थ हुन्छ– जिम्मेवारी त्याग्नु, पद त्याग्नु वा आफूले सम्हाल्दै आएको जिम्मेवारीबाट अलग हुनु । सामान्यतया यो राजीखुसी हुन्छ । गगन स्वयंले राजीखुसीले दिएको राजीनामालाई कांग्रेसले स्वीकारेन । यसको अर्थ गगनले आफूमा जुन नैतिकता देखे, त्यसलाई कांग्रेसले देखेन ।

केन्द्रीय समितिले गगनको राजीनामा स्वीकृत नगर्नुमा मुख्य गरी दुईटा कारण छन् ।

पहिलो– गगन मात्रै नभई यो चुनावमा सिंगो कांग्रेस केन्द्रीय समिति ‘फेल’ भएको हो । किनभने यो विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समिति हो । त्यसैले केन्द्रीय समितिले आफ्नो असफलतालाई ढाकछोप गर्यो ।

दोस्रो– अहिलेकै समिति पन्ध्रौं महाधिवेशन गराउन चाहन्छ र महाधिवेशनबाट नवीकरण हुन चाहन्छ । अहिले गगनले छाडिदिए भने वर्तमान समिति कमजोर हुन्छ । क्रियाशील सदस्यता वितरण र नवीकरणदेखि सबै तहका अधिवेशनमा प्रभाव जमाउन पनि गगन चाहिन्छ ।

चुनावी नतिजा अनि त्यसपछि उत्पन्न परिस्थितिका कारण विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित नेतृत्व दबाबमा परिरहँदा विशेष महाधिवेशनलाई स्वीकार्न नसकेको पक्ष भने ‘उत्साहित’ छ । त्यो पक्षले अहिले ‘खुच्चिङ’ भनिरहेको छ ।

एकातिर गगनकै हस्ताक्षरमा टिकट लिएर चुनाव लड्ने अर्कातिर हारेर आइसकेपछि नेतृत्वलाई नै दोष लगाउने नेताहरुको संख्या बढ्दै गएको छ । अपदस्थ सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षसँगै शेखर कोइराला पक्ष पनि मिसिएको छ । देउवा–कोइराला पक्ष त यति उत्साहित भएको छ कि चौधौं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समितिलाई सक्रिय बनाउने तरखर गरिरहेका छन् ।

समग्रमा नैतिकता कांग्रेसबाट मात्रै होइन, आफूलाई कांग्रेसका नेता भन्नेहरु सबैबाट हराउँदै छ । चुनावमा सर्मनाक हार खेप्नु पर्दा पनि विशेष महाधिवेशन पक्षले आफूमा नैतिकता देखेन । निर्वाचन आयोग र अदालतबाट समेत आधिकारिकता गुमाउँदासमेत देउवा–शेखर पक्षले आफूमा नैतिकता देखेन ।