खडेरीले उत्तर कोरियामा खाद्य चिन्ता

उत्तर कोरियामा यस वर्ष देखिएको ‘असामान्य’ र ‘गम्भीर’ खडेरीले खाद्य सुरक्षामाथि गहिरो दबाब सिर्जना गरेको छ । राज्य सञ्चालित मिडियाले बिहीबार जनाएअनुसार देशभरका कृषक र मजदुरहरू बाली जोगाउन आपतकालीन रूपमा परिचालित भएका छन्, जसले पहिले नै कमजोर अर्थतन्त्र र सीमित पूर्वाधारमा थप चुनौती थपेको छ ।

प्योङयाङस्थित आधिकारिक कोरियन सेन्ट्रल न्युज एजेन्सी (केसीएनए) ले देशका धेरै क्षेत्रमा विरलै देखिने प्रकारको खडेरी जारी रहेको जनाएको छ । उक्त अवस्थाले प्रारम्भिक मौसमका बालीहरूमा प्रत्यक्ष असर पारेपछि श्रमिकहरूले बाली जोगाउन सबै प्रयास केन्द्रित गरिरहेको उल्लेख गरिएको छ ।

Watch On

प्रधानमन्त्री पाक थाई सङले खडेरीको असर कम गर्न आवश्यक प्रतिरोधात्मक उपायहरूबारे प्रत्यक्ष अनुगमन गर्न दक्षिण प्योङगान र उत्तरी ह्वान्घे प्रान्तका खेतहरूको निरीक्षण गरेका थिए । निरीक्षणका क्रममा उनले उपलब्ध सबै जलस्रोतहरूको पहिचान गरी प्रभावकारी रूपमा उपयोग गर्न निर्देशन दिएका छन्। उनले यस वर्षको सफल बाली उत्पादन खडेरीसँग जुध्ने क्षमतामाथि निर्भर रहने बताएको केसीएनएले जनाएको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका उत्तर कोरियासम्बन्धी मानव अधिकार विशेष प्रतिवेदक एलिजाबेथ साल्मोनले फेब्रुअरीमै देशमा खाद्यान्न अभाव गम्भीर समस्याका रूपमा देखिन थालेको चेतावनी दिएका थिए। अहिलेको खडेरीले उक्त सङ्कट अझै गहिरिन सक्ने चिन्ता बढेको छ । कूटनीतिक रूपमा अलग–थलग हुनुका साथै आर्थिक र प्राविधिक रूपमा कमजोर अवस्थामा रहेकाले उत्तर कोरियामा प्राकृतिक प्रकोपहरूले सधैँजसो ठूलो असर पार्ने गर्छन् । यस्ता परिस्थितिमा खडेरीजस्ता सङ्कटले कृषि उत्पादनमा सीधा प्रभाव पार्ने देखिन्छ ।

खडेरीसँग जुध्न स्थानीय तहमा पनि विभिन्न प्रयास भइरहेका छन् । केसीएनएका अनुसार सहर र काउन्टीहरूमा जलाशय र पानी आपूर्ति प्रणालीहरूको मर्मत भइरहेको छ । साथै, गहुँ र जौजस्ता बालीहरूको खडेरी सहने क्षमता बढाउन प्राविधिक उपायहरू अपनाइएको छ, जसले प्रारम्भिक मौसमका बालीहरूको स्थिर वृद्धि सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । जलवायु परिवर्तनले यस्ता चरम मौसमी अवस्थालाई अझ तीव्र र बारम्बार बनाइरहेको विज्ञहरूले बताएका छन् ।

यस वर्ष एल निनो मौसम प्रणाली फर्किन सक्ने अनुमान गरिएको छ, जसले एसियाका विभिन्न भागहरूमा खडेरी, अत्यधिक गर्मी र कतिपय स्थानमा भारी वर्षा निम्त्याउन सक्छ । छिमेकी दक्षिण कोरियाले पनि गत वर्ष लामो खडेरी भोगेको थियो, जसले विशेषगरी पूर्वी तटीय सहर गङन्युङलाई प्रभावित बनाएको थियो । त्यहाँ पानीको अभावका कारण अधिकारीहरूले सहरका करिब ७५ प्रतिशत घरमा पानीको मिटर बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो ।

उत्तर कोरियामा ऊर्जा अभाव पनि पुरानो समस्या हो । अधिकांश सर्वसाधारणसँग वातानुकूलन जस्ता सुविधा नहुँदा अत्यधिक गर्मी र खडेरीको प्रभाव अझ तीव्र महसुस हुने गरेको विज्ञहरू बताउँछन् । यसअघि सन् २०२४ मा चीनसँग सीमा जोडिएका उत्तरी क्षेत्रमा आएको भीषण बाढीले ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो ।

दक्षिण कोरियाली मिडियाले त्यस घटनामा करिब एक हजार ५०० जनासम्मको ज्यान गएको वा बेपत्ता भएको अनुमान गरेको थियो, तर उत्तर कोरियाले उक्त दाबी अस्वीकार गरेको थियो । यसपटकको खडेरीले पुनः एकपटक उत्तर कोरियाको खाद्य प्रणालीको संवेदनशीलता उजागर गरेको छ, जहाँ प्राकृतिक विपत्तिले मानवीय सङ्कट निम्त्याउने जोखिम उच्च रहेको देखिएको छ ।