काठमाडौँ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसदहरु गैरजिम्मेवार बनेका छन् । फागुन २१ को चुनावबाट १८२ सीटसहित अभुतपूर्व जनादेश पाएको रास्वपा करिब चार महिनामै संसदमा जवाफदेहीबाट चुकेको हो ।
रास्वपा सांसद पनि पुरानै दलजस्तै संसदमा आउने, हाजिर गर्ने, भत्ता पकाएर टाप कस्ने गर्न थालेका छन् ।
मंगलबारमात्रै एक बजे बसेको प्रतिनिधि सभा बैठक सुरु भएको आधा घण्टामै सांसदहरु निस्किन थालेका थिए । संसद बैठक चलिरहँदा कतिपय सांसद त मन्त्रालय धाइरहेका थिए ।
सांसदको मूल काम प्रणाली बलियो बनाउनेगरी कानुन बनाउने हो । तर मंगलबार एउटा प्रस्तावित कानुनमा छलफल चलिरहँदा सांसदहरु भने मन्त्रालय मन्त्रालय धाइरहेका थिए । यसबाट सत्तारुढ रास्वपाकै सांसदको प्राथमिकतामा कानुन निर्माण छैन भन्ने गैरजिम्मेवार सन्देश झल्काउँछ ।
रास्वपा संसदीय दलको नेता वालेन्द्र शाह संसद नै आउँदैनन् । उपनेता गणेश पराजुली पनि विदेश भ्रमणमा छन् । मुख्य सचेतक कविन्द्र बुर्लाकोटीको पनि कमाण्ड देखिँदैन । दलकै नेताले संसद उपेक्षा गर्दा सांसदहरु पनि आ आफ्नै हिसाबले अगाडि बढेका छन् ।
संसदमा विपक्षी पनि जिम्मेवार हो । तर ठूलो दायित्व सत्ता पक्षकै हो । तर सत्ता पक्ष आफै गैरजिम्मेवार हुँदा सदन प्रभावकारी हुन नसकेको हो । हुँदा हुँदा सत्तारुढ सांसदहरु सदनमा बस्नै छाडेका छन् । आउने, हाजिर लाउने र हिँड्ने गरेका छन् । जसको असर कार्यसूचीमा परेको छ । मंगलबार प्रतिनिधि सभाको बैठकमा एकचौथाइ जुटाउन पनि हम्मे हम्मे पर्यो । कोरम जुटाउन नसकेपछि सभामुखले बैठक नै स्थगित गर्नुपर्यो ।
संसद बैठक चल्दा सांसदले दुई हजार भत्ता पाउँछन् । कतिपय सांसदहरु हाजिर लाउने, भत्ता पकाउने अनि हिँड्ने विगतकै प्रचलन हो । सुशासनको नारा दिएर आएको रास्वपाका सांसदले पनि त्यही वेथितिलाई निरन्तरता दिँदा चिन्ता र प्रश्न उठेको छ ।

मंगलबारको बैठकमा उद्योगमन्त्री गौरीकुमारी यादवले खानी तथा खनिज पदार्थ विधेयकमाथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गरेकी थिइन् । प्रस्तावमा राति सवा ८ बजेसम्म छलफल भएको थियो । छलफल सकिएर निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्ने वेला गणपूरक संख्या नपुगेपछि बैठक स्थगित भयो । सांसदहरू हाजिर गरेर ‘टाप’ कस्दा यस्तो अवस्था निम्तिएको हो । बैठक स्थगित हुँदा विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव स्वीकृत हुन सकेन । प्रस्ताव स्वीकृत भएको भए विधेयकमा सांसदहरूले संशोधन दर्ता गराउन ७२ घण्टाको समय पाउने थिए । अब यो प्रस्ताव १ भदौमा बस्ने बैठकमा मात्रै अगाडि बढ्नेछ ।
रास्वपाले झण्डै दुईतिहाइ प्राप्त गरेपछि प्रतिनिधिसभामा गणपूरक संख्या नपुगेको मंगलबार पहिलोपटक हो । संविधानको धारा ९४ अनुसार प्रतिनिधिसभामा गणपूरक संख्या पुग्न ६९ सदस्य उपस्थित हुनुपर्छ । मंगलबार ६१ सांसद मात्रै उपस्थित थिए । संसद् सचिवालयका अनुसार मंगलबारको बैठकमा सुरुवातमा २२० भन्दा बढी सांसद उपस्थित थिए ।
बैठकमा उद्योगमन्त्री यादवले खानी तथा खनिज पदार्थ विधेयकमाथि छलफलका क्रममा उठेका प्रश्नको जवाफ दिएपछि सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले निर्णयार्थ प्रस्तुत गरेका थिए । यत्तिकैमा कांग्रेस सचेतक निस्कल राईले गणपूरक संख्या नपुगेको भन्दै गणना गरिपाऊँ भनेर माग गरे । सभामुखले तीन मिनेट घन्टी बजाएर गणना गर्न लगाएका थिए । तर, गणनामा ६१ जना मात्रै उपस्थित देखिएपछि आठ सदस्य नपुगेको भन्दै बैठक स्थगित गरे ।
यतिमात्र होइन सांसदहरु बोल्न नाम टिपाएर पालो आउँदा अनुपस्थित हुने प्रवृत्ति पनि बढ्दो छ । सांसदहरु यतिसम्म गैरजिम्मेवार हुँदा रास्वपाले अडिट गर्नुपर्ने प्रस्ताव गरेको छ । साथै हाजिर गरेर हिँड्ने रोग संसदीय समितिहरुमा समेत देखिएको छ ।
समस्या गहिरिएर सांसदहरूको उपस्थिति कमजोर भएको ठहर गर्दै रास्वपाले हाजिरी विवरणको अध्ययन गर्दैछ । बैठकमा आउने, हाजिर गरेर हिँड्ने प्रवृत्ति बढेपछि रास्वपाले हाजिरी विश्लेषण गर्न लागेको छ । हाजिरी संसद् सचिवालयबाट झिकाएर विश्लेषण गरी प्रतिवेदन दिन संसदीय दलका सचेतक प्रकाशचन्द्र परियार र क्रान्तिशिखा धिताललाई जिम्मेवारी दिइएको छ । यसैगरी रास्वपाले आगामी २९-३१ साउनसम्म तीन दिन सांसदहरुलाई क्लोज क्याम्पमा राखेर प्रशिक्षण दिँदैछ ।
गणपुरक नपुगेपछि कसले के भने ?
गणेश कार्की, रास्वपा सांसद
पारित गराउनु पर्ने हामीले नै थियो । संसदमा हामी थोरै भयौँ । थोरै के, कोरम सम्म पुगेन । लाज मान्नुपर्ने ठाउँ यहीँ हो । म आफू दिनभर सदनमा उपस्थित भएको भए पनि अन्यको अनुपस्थितका कारण माफी माग्छु । गनौं भनेर हाम्रो स्वभाव सार्वजनिक गरिदिएकोमा सांसद निस्कल राईलाई धन्यवाद ।
क्रान्तिशिखा धिताल, सचेतक
सफलताको चुली चुम्न यति छिटो दगुरेछौं कि, जुत्ता फेदीमै छुटेछ ।
आशिका तामाङ
हिजो सदन मा संसदहरुको सङ्ख्या पुगेन रे?? अब संसदहरू सबै मन्त्रालय को ढोका मा कति खेर मन्त्री र सचिब लाई भेट्ने अनि गुनासो पोख्ने भनेर लाइन मा हुनुहुन्छ अनि पुग्छ त संख्या?? सरकार फेरिए पनि प्रधानमन्त्री नयाँ आए पनि काम गर्ने कर्मचारी ले हो मन्त्रालयका सचिवहरूले अब हजुर 3 दिन सक्छौ हामी ले भनेको काम 3 महिना बितिसक्दा पनि दिनमा 3 पल्ट त मन्त्रालय नै काम होला कि तैपनि भनेर धाउनु पर्छ ! जनताको गुनासा ,मुद्दा सबैभन्दा पहिले कसलाई आउँछ भन्नू पर्दा , निर्वाचित आफ्नो क्षेत्रको सांसदलाई अनि हामी संसदहरूले गुनासो कहाँ लाने भन्दा सम्बन्धित कार्यालय र मन्त्रालय , फोन घुमाउनु पर्यो कोहि को अफ कोहि को ब्यस्त, लागीहाल्यो भने हजुर मन्त्रालय नै आएर मन्त्रीलाई भन्नुस् न भन्नुहुन्छ , जानै पर्यो मन्त्री लाई waiting room मा एकछिन कुर्ने पर्यो ! किनकि मन्त्री ज्यु अर्को बैठकमा व्यस्त हुनुहुन्छ ! अनि एउटा मन्त्रालयमा बल्लतल्ल गुनासो त सकियो अर्को शिक्षा, स्वास्थ्य, कानुन, भौतिक पूर्वाधार इत्यादि गुनासो लिएर सम्बन्धित मन्त्रालय जान त अझै बाकी नै छ ! ५ बजिसक्यो झिमिक्क रात पर्छ, छोराछोरी स्कुलबाट ल्याउने समय पनि सम्झिनै पर्यो ।
हाजिर गर्यो अनि टाप रे ?? सदन भने को ७ घन्टा सम्म ठिक हो ! जे बोल्नु पर्ने ठोस ठोस र तथ्यपरक कुरा उठाउने र कार्यान्वयन गर्न निर्देशिका दिने खाल को भए पो त अब एउटा प्रतिपक्ष ले माइक हात पायो भने बोलेको बोलौइ हो सभामुखज्यूले समय सकियो माननीयज्यू भन्दा त मान्नुहुँदैन! नयाँ कुरा केही छैन खालि एउटा कुरा दोहोरियाको दोहोर्या ! अनि lengthy र boring हुँदैन त ??
समीक्षा बास्कोटा
पदीय गरिमा आफैं जोगाउनुपर्छ। पदको मर्यादा अरूले थामेर थामिँदैन, न त शक्ति र पहुँचले सधैं ढाकछोप गर्न सक्छ। समयले सबैको हिसाब गर्छ ।