नेभिगेशन
समाज

बालबालिका पनि कांग्रेसको क्रियाशील सदस्य, कानुन र पार्टी विधानविपरीत बनाइयो प्रतिनिधि

काठमाडौँ । आफूलाई विधिको शासनको हिमायती दाबी गर्ने पार्टी नेपाली कांग्रेसले देशको कानुन र आफ्नै विधानविपरीत बालबालिकालाई समेत क्रियाशील सदस्यता दिएको सार्वजनिक भएको छ । 

Watch On

Facebook Tiktok Youtube Instagram Twitter

कांग्रेसको विधान बमोजिम कांग्रेसको क्रियाशील सदस्य बन्न १८ वर्ष पुगेको नेपाली नागरिक हुनुपर्छ । तर, इलाममा कांग्रेसले १७ वर्षका एक किशोरलाई सर्वसम्मत क्षेत्रीय प्रतिनिधि चुनेको छ । इलामको माइजोगमाई–५ को वडा अधिवेशनबाट १७ वर्षीय सुजल चापागाईं ३५ वर्षमुनिको युवा कोटाबाट क्षेत्रीय प्रतिनिधि चुनिएका हुन् । 

Marvel
Extreme Energy

कांग्रेसको विधानअनुसार क्रियाशील सदस्यहरु मात्रै वडा अधिवेशनमा सहभागी हुन पाउँछन् र क्रियाशील सदस्यहरु मध्येबाटै कार्य समिति र प्रतिनिधि चयन गरिन्छ । 

कांग्रेसका अनुसार, सुजलले गएको असारमा क्रियाशील सदस्यता लिएका हुन् । त्यसअघि उनी नेविसंघका सक्रिय थिए । १२ कक्षा उत्तीर्ण गरेका उनी अहिले इलामकै महेन्द्ररत्न बहुमुखी क्याम्पसमा स्नातक तहमा अध्ययनरत छन् । 

१७ वर्षीय सुजल कांग्रेसको क्षेत्रीय प्रतिनिधि चुनिएर महाधिवेशनका प्रक्रियामा सहभागी भइरहँदा कांग्रेसमाथि आफ्नै विधान र देशको राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐनको उल्लंघन गरेको आरोप लागेको छ । 
कांग्रेसको विधानको परिच्छेद २ मा सदस्यतासम्बन्धी प्रावधान राखिएको छ । 

विधानको दफा ४.१.१ मा कांग्रेसको सदस्यता प्राप्त गर्न ‘१८ वर्ष उमेर पुरा भएको’ उल्लेख छ भने ४.१.४ मा ‘प्रचलित कानुनले राजनीतिक दलको सदस्य हुन अयोग्य नठहरिएको’ उल्लेख छ ।

यो त विधानको कुरा भयो। 

राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐन २०७३ मा पनि राजनीतिक दलको सदस्यताबारे योग्यता तोकिएको छ । 

ऐनको परिच्छेद ३ मा दलको सदस्यता तथा संगठनात्मक संरचनासम्बन्धी व्यवस्था छ । दफा १४ उपदफा २ मा १८ वर्ष पुरा भएको नेपाली नागरिकलाई दलको सदस्यता दिन सकिने उल्लेख छ । 

राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐनमा नै १८ वर्ष उमेर पुरा भएको हुनुपर्ने उल्लेख गरिएकाले दलहरुले पनि आफ्नो विधानमा सदस्यताका लागि १८ वर्ष पुरा भएको हुनुपर्ने व्यवस्था राखेका हुन् । तर, व्यवहारमा यसको उल्लंघन भएको पाइएको छ । 

कांग्रेसको विधान र राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐनमा मात्र होइन, बालबालिका सम्बन्धी ऐन २०७५ ले पनि बालबालिकालाई राजनीतिक उद्देश्यका लागि प्रयोग गर्न बन्देज लगाएको छ ।

बालबालिका सम्बन्धी ऐन २०७५ अनुसार १८ वर्ष उमेर पूरा नगरेका प्रत्येक व्यक्तिलाई बालबालिका भनिन्छ । यस्तो परिभाषा उक्त ऐनको दफा २ को (ञ) मा छ ।

बालबालिका सम्बन्धी ऐनको दफा ७ को उपदफा ७ मा कुनै पनि बालबालिकालाई राजनीतिक उद्देश्यका लागि प्रयोग गर्न नपाइने प्रावधान छ । त्यहाँ भनिएको छ, ‘कुनै पनि बालबालिकालाई सेना, प्रहरी र सशस्त्र समूहमा भर्ना गर्न र प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा सशस्त्र द्वन्द्व वा राजनीतिक उद्देश्यको लागि प्रयोग गर्न पाइने छैन ।’
संयुक्त राष्ट्रसंघीय बाल अधिकारसम्बन्धी महासन्धि, यससम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सिद्धान्त र मान्यताले पनि १८ वर्षमुनिका बालबालिकालाई राजनीति र राजनीतिक दलको दुरुपयोगबाट जोगाउनुपर्ने भन्दछ ।
कुनै पनि राजनीतिक दलले बालबालिकाहरूलाई आफ्नो दर्शन, सिद्धान्त के हो भनेर बुझाउन सक्दछन् । तर, सदस्यता दिन सक्दैनन् । 

कांग्रेसले आफ्नै विधान, राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐन र बालबालिका ऐन विपरीत किन १८ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई सदस्यता दियो र प्रतिनिधि छान्यो ? भनेर सिधाकुराले कांग्रेसका प्रवक्ता देवराज चालिसेलाई सोधेको छ । 

जवाफमा प्रवक्ता चालिसेले ‘नेपाली नागरिकले राजनीतिक दलको सदस्यता लिन पाउने र १६ वर्षमा नागरिकता पाउने’ दाबी गरे । 
‘१६ वर्षमा नागरिकता नै पाउने भएपछि राजनीतिक दलको सदस्य बन्न पाइन्छ’ उनले भने ‘त्यसैका आधारमा हामीले सदस्यता दिएका हौं।’
कांग्रेस केन्द्रीय कार्यालयका अनुसार, ८ लाख ९७ हजारले पार्टीको क्रियाशील सदस्यता लिएका छन् । तीमध्ये कति जना १८ वर्ष मुनिका छन् भनेर खुलाइएको छैन । 

कांग्रेस नेताहरुका अनुसार, पार्टीले हरेक तहमा ३५ वर्षमुनिका सदस्यहरुलाई निश्चित कोटा छुट्याएपछि युवा पुस्ताको आकर्षण बढेको छ । युवा पुस्ताको आकर्षण देखाउने नाममा नाममा ऐन र पार्टीको विधान विपरीत बालबालिकालाई समेत सदस्यता दिइएको हो कि भन्ने आशंका उब्जेको छ ।  

यस्तै विवाद ३ महिनाअघि सत्तारुढ रास्वपाको महाधिवेशनमा पनि उठेको थियो । 

महाधिवेशनमा सांगठनिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्ने क्रममा रास्वपाका तत्कालीन महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटीले १८ वर्ष मुनिका ३५ हजार २५७ जनाले रास्वपाको सदस्यता लिएको तथ्यांक पेश गरेका थिए । 

बुर्लाकोटीको प्रतिवेदन सार्वजनिक भएपछि ‘रास्वपाले बालबालिकालाई सदस्य बनायो’ भनेर आलोचना भयो ।
 
महाधिवेशनपछि रास्वपाले १८ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिहरुको सदस्यता खारेज गरेको थियो । 

गत असार १७ गते रास्वपा महामन्त्री विपीन आचार्यले एक विज्ञप्ति जारी गरी १८ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिहरुको सदस्यता खारेज गर्ने र नयाँ आवेदन पनि स्वीकृत नगर्ने जनाएका थिए । उनले भविष्यमा यस्तो त्रुटि दोहोरिन नदिने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेका थिए । 
 

प्रकाशित मिति:
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
The Reporter
Current Affairs
Sidhakura Investigation
थप समाज
सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपिएलको फाइनलमा

सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपिएलको फाइनलमा

लुम्बिनीका लागि निरोशन डिकवेलाले अर्धशतकीय पारी खेले । उनले २७ बलमा ७ चौका र २ छक्कासहित ५९ रन बनाए । यस्तै, दिलिप नाथले अविजित १० तथा  कप्तान रोहितकुमार...
क्षमताभन्दा बढी सिट राखेर चलाइएका चार विद्युतीय गाडीलाई ४० हजार जरिवाना

क्षमताभन्दा बढी सिट राखेर चलाइएका चार विद्युतीय गाडीलाई ४० हजार जरिवाना

मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिका–६ स्थित चेकपोइन्टमा गरिएको सवारी जाँचका क्रममा दर्ता प्रमाणपत्रमा उल्लेखित क्षमताभन्दा बढी सिट जडान गरिएका चारवटा विद्युतीय गाडी फेला परेका हुन्।
काठमाडौँका सबै क्षेत्र २४ घण्टा खुला गर्नेबारे प्रशासनले गर्‍यो यस्तो निर्णय

काठमाडौँका सबै क्षेत्र २४ घण्टा खुला गर्नेबारे प्रशासनले गर्‍यो यस्तो निर्णय

जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सोमबार सूचना जारी गर्दै हाल दरबारमार्ग र ठमेल क्षेत्र चौबीसै घण्टा खुला गर्ने निर्णय कार्यान्वयनमा रहेको र अब काठमाडौं जिल्लाका अन्य क्षेत्रलाई समेत क्रमशः २४...
जब्दीघाट पुल निर्माणको अन्योल हट्यो, ४२ महिनाभित्र सक्ने लक्ष्य

जब्दीघाट पुल निर्माणको अन्योल हट्यो, ४२ महिनाभित्र सक्ने लक्ष्य

२०६८ सालमा ठेक्का सम्झौता भएर निर्माण सुरु भएको पुल हस्तान्तरण नहुँदै २०७४ सालमा भासिएको थियो। निर्माणमा भएको ढिलाइ र प्राविधिक समस्याका कारण रुग्ण बनेको आयोजनाको ठेक्का २०७९ सालमा...

भर्खरै