काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले संसददेखि राजनीतिक दलभित्रसम्म जनताका प्रश्न, असहमति र विचारका लागि खुला ठाउँ आवश्यक रहेको बताएका छन्।
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै थापाले १० वर्षपछि खुलेको खुलामञ्च काठमाडौंको एउटा चौर मात्रै नभएको बताए। नेपाली राजनीतिक आन्दोलनमा खुलामञ्चले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको र यहीँबाट धेरै राजनीतिक दल तथा नेताले आफ्नो राजनीतिक यात्रा अघि बढाएको उनले स्मरण गरे।
‘खुलामञ्च १० वर्षपछि खुलेको छ। यो काठमाडौंको चौर मात्रै होइन,’ उनले भने, ‘यहाँ बसेर ठूला दल बनेका छन्, यहीँबाट साना पनि बनेका छन्।’
थापाले जननायक बीपी कोइराला, गणेशमान सिंह र गिरिजाप्रसाद कोइरालाले समेत खुलामञ्चबाट भाषण गरेको स्मरण गरे। खुलामञ्चले फरक विचार र मतभेदलाई एउटै ठाउँमा ल्याएर संवाद गर्ने अवसर दिएको उनको भनाइ थियो।
‘खुलामञ्चले मतभेदलाई एकै ठाउँमा राख्न सहयोग गर्छ,’ उनले भने।
अब देशका विभिन्न ठाउँमा यस्ता ‘खुलामञ्च’ आवश्यक रहेको थापाले बताए। त्यसका लागि सबैभन्दा पहिले सिंहदरबार र संसदभित्रै खुलापन आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
‘संसद अहिले खुला छैन। जनतालाई प्रधानमन्त्रीले जनताको ठूलो कुरा नसुनेसम्म खुला रहँदैन,’ उनले भने।
सत्तामा रहेकाहरूले जनताका प्रश्न सुन्ने र उनीहरूसँग संवाद गर्ने वातावरण बनाउनुपर्ने थापाले बताए। लोकतन्त्रमा जनताको आवाज बन्द गर्न नहुने भन्दै उनले संसदलाई जनताको आवाज र प्रश्नको प्रतिनिधित्व गर्ने खुला तथा उत्तरदायी थलो बनाउनुपर्ने धारणा राखे।
पहाडदेखि तराईसम्म र भौतिक ठाउँदेखि विद्युतीय माध्यमसम्म खुला संवादका थलो आवश्यक रहेको उनले बताए। नागरिकले आफ्ना कुरा राख्न र नेतृत्वलाई प्रश्न गर्न पाउने वातावरण देशभर बनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
थापाले राजनीतिक दलभित्र पनि प्रश्न, असहमति र आलोचनाका लागि ठाउँ हुनुपर्ने बताए। नेतामाथि प्रश्न उठाउँदा पार्टी सदस्यता नै गुम्ने अवस्था अन्त्य गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।
‘पार्टीभित्र पनि खुलामञ्च चाहिएको छ। नेतालाई प्रश्न गर्दा सदस्यता नकाटियोस्,’ उनले भने।
फरक मत राख्ने, नेतृत्वलाई प्रश्न गर्ने र आलोचना गर्ने अधिकारलाई पार्टीभित्रै संस्थागत गर्नुपर्ने थापाले बताए। लोकतन्त्र बाहिर मात्रै खोजेर नहुने भन्दै उनले राजनीतिक दलको आन्तरिक संरचना र कार्यशैलीसमेत लोकतान्त्रिक हुनुपर्नेमा जोड दिए।
‘संसद बन्द छ, पार्टी बन्द छ, त्यसैले देशलाई खुलामञ्च चाहिएको छ,’ थापाले भने।
१० वर्षपछि खुलामञ्चमा कांग्रेसको महाधिवेशन आयोजना हुनु खुला संवाद र जनतासँगको सम्बन्ध पुनः स्थापित गर्ने प्रतीक भएको थापाको भनाइ थियो। खुलामञ्चलाई राजनीतिक सभा गर्ने ठाउँका रूपमा मात्रै नभई प्रश्न, संवाद, असहमति र विचार आदानप्रदान गर्ने खुला थलोका रूपमा विकास गर्नुपर्ने उनले बताए।