सर्बियामा १४ वर्ष लामो सत्ता ढाल्दै भ्रष्टाचारविरोधी विद्यार्थी आन्दोलनको विजय

बेलग्रेड । सर्बियामा भ्रष्टाचारविरोधी विद्यार्थी आन्दोलनले संसदीय निर्वाचनमा विजयको घोषणा गरेको छ । यससँगै राष्ट्रपति अलेक्जान्डर भुसिकको दलको १४ वर्ष लामो शासन अन्त्य भएको छ ।

Watch On

सन् २०२४ मा नोभी साद रेलवे स्टेसनको छत भत्किँदा १६ जनाको मृत्यु भएपछि सुरु भएको प्रदर्शनले देशव्यापी रूप लिएको थियो । विद्यार्थीहरूले दुर्घटनाको पारदर्शी अनुसन्धान र भ्रष्टाचार नियन्त्रणको माग गर्दै करिब दुई वर्ष अभियान चलाएका थिए ।

विद्यार्थी सूचीका उम्मेदवार राडोमिर साइसिकले प्रारम्भिक नतिजाले आफूहरू अधिकांश मतदान केन्द्रमा अगाडि रहेको देखाएको बताए । उनले विजयलाई न्याय, स्वतन्त्रता र मर्यादित सर्बियाको आशासँग जोडेका छन् ।

९७ प्रतिशत मतदान केन्द्रको मतगणना सकिँदा सर्बियाको निर्वाचन आयोगका अनुसार विद्यार्थी समूहले २२ लाख ५० हजार (२.२५ मिलियन) मत प्राप्त गरेको छ भने पूर्व सत्तारुढ दलले १६ लाख ७० हजार (१.६७ मिलियन) मत ल्याएको छ।

प्रारम्भिक नतिजा अनुसार 'स्टुडेन्ट लिस्ट' ले ५२.७ प्रतिशत मत प्राप्त गरेको छ भने भुचिचको 'सर्बियन प्रोग्रेसिभ पार्टी' ले ३९.२ प्रतिशत मत ल्याएको छ ।

निर्वाचनमा करिब ६५ प्रतिशत मतदाताले मतदान गरेका थिए, जुन सन् १९९३ यताकै उच्च सहभागिता भएको जनाइएको छ । मतदान सकिएको दुई घण्टाभन्दा कम समयमै भुसिकले पराजय स्वीकार गरेका थिए ।  राजधानी बेलग्रेडमा हजारौँ समर्थकले सडकमा भेला भएर विजय उत्सव मनाएका थिए ।

विद्यार्थीहरूले देशभर र्‍याली र पदयात्रा गर्दै मतदातासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क बढाएका थिए । बिहीबार बेलग्रेडमा भएको अन्तिम चुनावी र्‍यालीमा करिब एक लाख ५० हजार मानिस सहभागी भएको स्वतन्त्र अनुगमनकर्ताले जनाएका थिए ।

युरोपेली आयोगकी प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयन र हङ्गेरीका प्रधानमन्त्री पिटर मग्यारले विद्यार्थी आन्दोलनबाट निर्वाचनमा उठेका उम्मेदवारहरूलाई बधाई दिएका छन् । भोन डेर लेयनले कानूनी शासन, सञ्चारमाध्यमको स्वतन्त्रता र भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा सहयोग गर्ने बताइन् ।

विद्यार्थी सूचीका अधिकांश उम्मेदवार शिक्षाविद्, कलाकार र विभिन्न क्षेत्रका विशेषज्ञ हुन् । तीमध्ये धेरैसँग राजनीतिक अनुभव कम छ । नोभी साद दुर्घटनाको पारदर्शी अनुसन्धानको मागबाट सुरु भएको आन्दोलन पछि निर्वाचनको मागमा केन्द्रित भएको थियो ।

आन्दोलनको दबाब बढेपछि भुसिकले गत महिना आकस्मिक निर्वाचन घोषणा गरेका थिए । उनले प्रधानमन्त्री बन्न राष्ट्रपति पदबाट राजीनामा दिएका थिए । निर्वाचनको अनुगमन स्वदेशी तथा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षकले गरेका थिए भने विद्यार्थीहरूले पनि मतदान प्रक्रियाको निगरानी गर्न ठूलो सङ्ख्यामा स्वयंसेवक परिचालन गरेका थिए । 

"हाम्रो देश निरङ्कुशताबाट मुक्त हुनेछ" 

'स्टुडेन्ट लिस्ट' का प्रमुख उम्मेदवार इलिया सर्दानोभिचले मिडियासँग कुरा गर्दै भने, "अब यो एक स्वतन्त्र राष्ट्र बन्नेछ।" सर्बियाभरिका सरकारविरोधी मतदाताहरूलाई आकर्षित गर्न सफल यस भ्रष्टाचारविरोधी आन्दोलनले "देशलाई निरङ्कुशताबाट मुक्त गराउने" आशा व्यक्त गरेको छ।

सहरका सडकहरूमा मानिसहरू नाच्दै, "विजय" को नारा लगाउँदै, गाडीका हर्न बजाउँदै र पटाका पड्काएर खुसी मनाइरहेका छन्। बेलग्रेडकी एक विद्यार्थीले भनिन्, "सर्बिया स्वतन्त्र भएको छ, यो एउटा चमत्कार हो।"

यस्तै, खुसियाली मनाउने क्रममा 'स्टुडेन्ट लिस्ट' का उम्मेदवार रादोमिर साइचिचले भने, "सर्बियाली जनताले आफ्नो इच्छाशक्तिभन्दा ठूलो कुनै पनि बाधा हुँदैन भन्ने सिद्ध गरिदिएका छन्। आफ्नो भाग्य आफ्नै हातमा लिने निर्णय गरिसकेका जनतालाई कुनै पनि शक्तिले सधैँ दबाएर राख्न सक्दैन।"

बेलग्रेडका सडकमा मानिसहरू नाचिरहेको दृश्यबीच सेलेना लेबोभिचले नतिजा "साँच्चै शानदार" रहेको बताइन्। उनले भनिन्, "हामी सबै रोइरहेका छौँ, के भन्ने थाहा छैन। यति सजिलै जित होला भनेर हामीले विश्वास नै गर्न सकेका थिएनौँ।"

राजनीतिक परिदृश्यमा ठूलो परिवर्तन 

भुचिचले राजधानी बेलग्रेडमा रहेको आफ्नो पार्टी (एसएनएस) को मुख्यालयबाट हारको घोषणा गरेका थिए। विद्यार्थी आन्दोलनको केन्द्रबिन्दु बनेको उत्तरी सहर नोभी सादको मध्यभाग उत्सव मनाउने मानिसहरूले भरिभराउ थियो। उत्सवमा सहभागी दाभिड भासिचले भने, "अब सबै कुरा राम्रो हुँदै जानेछ।"

'स्टुडेन्ट लिस्ट' को कुनै स्पष्ट एकल नेता छैन र यसका सदस्यहरू राजनीतिमा नयाँ छन्। यसले सर्बियाभरिका सरकारविरोधी मतदातालाई आकर्षित गरेको थियो। यस समूहले २४० सदस्यीय संसद्का लागि डाक्टर, कलाकार, प्राध्यापक तथा खेलाडीहरूलाई उम्मेदवार बनाएको थियो।

बेलग्रेड विश्वविद्यालयका राजनीतिशास्त्रका प्राध्यापक नेबोइसा भ्लादिसभलेभिचले भने, "यो कुनै साधारण चुनावी जित होइन, यो एउटा यस्तो हिमपहिरो हो जसले निरङ्कुश शासन र सिङ्गो राजनीतिक परिदृश्यलाई नै बढारेर लगेको छ।" उनका अनुसार अब सर्बियामा दुई ठूला राजनीतिक समूह छन् र स्टुडेन्ट लिस्टसँग आगामी वर्षहरूमा सरकार चलाउने "पूर्ण वैद्यता" रहेको छ।

यो भ्रष्टाचारविरोधी आन्दोलनको घोषणापत्रमा प्रदर्शनकारीमाथि दमन गर्ने र नियम तोड्ने अधिकारीहरूलाई हटाउने, पार्टीका वफादारहरूलाई सार्वजनिक संस्थानको प्रमुख बन्नबाट रोक्ने र सरकारी सञ्चारमाध्यमलाई राजनीतिक नियन्त्रणबाट मुक्त गराउने जस्ता विषय समावेश थिए।