इरानका अझै एक–दुई सैन्य लक्ष्य बाँकी छन् : ट्रम्प

एजेन्सी । अमेरिकाले इरानको अधिकांश सैन्य क्षमता नष्ट गरिसकेको तर अझै एक–दुई लक्ष्य नियन्त्रणमा लिन बाँकी रहेको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बताएका छन् । इरानले भने थप आक्रमण भए जवाफी कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ ।

Watch On

राष्ट्रपति ट्रम्पले फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले सुरु गरेको युद्ध अन्त्य गर्न इरानसँग भइरहेको वार्ता सहज रूपमा अघि बढिरहेको भए पनि इरान पूर्ण रूपमा भरपर्दो नभएको बताएका छन् ।

रिपब्लिकन राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिका थप आक्रामक सैन्य कारबाही गर्न हतारमा नरहेको बताएका छन् । शनिबार फ्लोरिडास्थित आफ्नो निवासमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले अमेरिकाले इरानको सैन्य तथा आणविक कार्यक्रमलाई ठूलो क्षति पुर्‍याइसकेको दाबी गरे ।

“हामीले उनीहरूको आणविक क्षमता नष्ट गरिसकेका छौँ । अझै एक–दुई ठाउँ बाँकी छन् तर हामी त्यो १० मिनेटमै सम्हाल्न सक्छौँ”, उनले भने ।

उनले इरानको पिक्याक्स माउन्टेनस्थित भूमिगत संरचनालाई पनि नियन्त्रणमा लिनुपर्ने बताए । उक्त स्थानमा संदिग्ध भूमिगत आणविक परिसर रहेको आशङ्का गरिन्छ । इरानले भने त्यहाँ कुनै आणविक गतिविधि नभएको बताउँदै आएको छ ।

यसैबीच, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले ट्रम्पले इरानमाथि नयाँ आक्रमण गर्ने निर्णय नगरेको र अमेरिका कूटनीतिक समाधानका लागि खुला रहेको बताएका छन् ।

इरानका सर्वोच्च नेता मोज्ताबा खामेनीले भने शनिबार अमेरिका र इजरायललाई थप आक्रमण नगर्न चेतावनी दिएका छन् । दुवै देशमा महत्त्वपूर्ण निर्वाचनपछि युद्ध पुनः सुरु हुन सक्ने आशङ्काबीच उनले यस्तो चेतावनी दिएका हुन् । ट्रम्पले यसअघि अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनपछि इरानमाथि आक्रमण हुन सक्ने बताएका थिए । इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले पनि इरानी सरकार ढाल्ने ‘ऐतिहासिक अवसर’ आएको बताएका छन् ।

खामेनीले उच्च सैन्य कमाण्डरहरूलाई दिएको वक्तव्यमा कुनै पनि स्तर वा प्रकारको धम्कीको तत्काल र प्रभावकारी जवाफ दिन निर्देशन दिएका छन् । उनले इरानको लक्ष्य सूची अद्यावधिक गर्न पनि आदेश दिएका छन् । त्यसमा अमेरिकी तथा इजरायली शत्रुका भौतिक र अभौतिक सम्पत्ति समावेश गर्नुपर्ने उल्लेख छ ।

मार्चमा आफ्ना पिता आयतुल्लाह अली खामेनी अमेरिका–इजरायल आक्रमणमा मारिएपछि सर्वोच्च नेताको जिम्मेवारी सम्हालेका मोज्ताबा खामेनी सार्वजनिक रूपमा देखिएका छैनन् । शनिबारको बैठक सैन्य उच्च अधिकारीहरूसँग उनको पहिलो रिपोर्ट भएको बैठक भएको बताइएको छ ।

तेलको मूल्यमा उछाल

“हामीले चाहेको खण्डमा इरानका सबै सैन्य लक्ष्य हासिल गर्न सक्छौँ तर राष्ट्रपति ट्रम्पले नयाँ आक्रमणबारे निर्णय गरिसक्नुभएको छैन”, विदेशमन्त्री रुबियोले भने ।

युद्ध सुरु भएदेखि इरानले हर्मुज जलमार्गबाट हुने जहाज आवागमनमा प्रतिबन्ध लगाएको छ । युद्धअघि विश्वभर आपूर्ति हुने इन्धनको करिब पाँच भागको एक भाग यही जलमार्गबाट ढुवानी हुने गरेको थियो । इरानले हर्मुज जलमार्गमा रहेका समुद्री केबल काट्न सक्ने चेतावनीसमेत दिएको छ ।

जलमार्गमा लगाइएको प्रतिबन्धले विश्व ऊर्जा बजारमा तेलको मूल्य बढाएको छ । यसले अमेरिकी उपभोक्तामाझ युद्धप्रतिको असन्तुष्टि बढाएको छ । आगामी निर्वाचनमा विपक्षी डेमोक्र्याटिक पार्टीले लाभ उठाएमा ट्रम्पको नीतिगत निर्णय कार्यान्वयन गर्ने क्षमता केही हदसम्म सीमित हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।

इजरायलको निर्वाचनमा नेतन्याहूको राजनीतिक समूहले संसद्मा सबैभन्दा बढी सिट जिते पनि बहुमत प्राप्त गर्न सकेको छैन । त्यसैले नयाँ सरकारको स्वरूप अझै स्पष्ट भएको छैन ।

युद्ध पुनः सुरु हुन नदिन कूटनीतिक प्रयास

युद्ध पुनः सुरु हुन नदिन विभिन्न कूटनीतिक प्रयास भइरहेका छन् । कतारका मध्यस्थकर्ताहरू शुक्रबार तेहरान पुगेका छन् भने अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानको सुरक्षा निकायका प्रमुख मोहसेन रेजाईलाई नयाँ प्रस्तावसहित पत्र पठाएका छन् ।

इरानी टेलिभिजनमा प्रसारित भिडियोमा रेजाईले आफूले अमेरिकी पक्षको पत्र पढेको तर जवाफ नदिएको बताएका छन् । अमेरिकी पक्षको व्यवहार र अभिव्यक्तिमा परिवर्तन आएको उल्लेख गर्दै उनले त्यसलाई सकारात्मक सङ्केतका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।

इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले भने आइतबार अमेरिकी अधिकारीहरूसँग तत्काल बैठक गर्ने कुनै योजना नरहेको बताएका छन् ।

“इरानका शर्तहरू स्पष्ट छन् र तिनका बारेमा मध्यस्थकर्ताहरूबीच परामर्श जारी छ”, उनले इस्लामिक रिपब्लिक न्युज एजेन्सी (इर्ना) लाई दिएको जानकारीलाई अल जजिराले उद्धृत गरेको छ ।

रेजाईले इरानका माग पूरा नभएसम्म, जसमध्ये रोक्का गरिएका सम्पत्ति फुकुवा पनि एक हो, हर्मुज जलमार्गको नाकाबन्दी जारी रहने बताएका छन् ।

कतार र पाकिस्तानले युद्धरत पक्षहरूबीच मध्यस्थता गरिरहेका छन् । तर वार्ताबाट अहिलेसम्म दिगो सम्झौता हुन सकेको छैन ।

इरानी सेनाका प्रवक्ता मोहम्मद अक्रामिनियाले कुनै पनि प्रकारको शत्रुता पुनः सुरु भए युद्धको दायरा विस्तार हुने चेतावनी दिएका छन् ।

“युद्धको आगो निःसन्देह धेरै फराकिलो भौगोलिक क्षेत्रमा फैलिनेछ । अब कुनै सीमारेखा रहने छैन”, उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन् ।