निर्वाचनले दिने संकेत र पार्टीको कार्यदिशा के ?

काठमाडौँ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को पहिलो महाधिवेशन हिजोदेखि चितवनको भरतपुरमा जारी छ । भोलिसम्म चल्ने महाधिवेशनले नयाँ नेतृत्व चयन गर्नेछ, पार्टीका कार्यदिशा तय गर्ने छ ।

नयाँ नेतृत्व छान्नु र नीतिमाथि छलफल हुनु महाधिवेशनको नियमित प्रक्रिया हो । रास्वपा मात्रै नभई जुनसुकै पार्टीको महाधिवेशनमा यो प्रक्रिया लागु हुन्छ । तर, रास्वपाको महाधिवेशनमा यो प्रक्रियाको महत्व, गुरुत्व र घनत्व अलि फरक छ । र, फरक हुनुका केही कारण छन् । 

Watch On

पहिलो कारण– रास्वपाले प्रथम महाधिवेशन गर्दैछ । 

रास्वपाले आफ्नो पार्टी जीवनमै पहिलो पटक महाधिवेशन गरेको हो । पार्टी स्थापनाको ठीक चार वर्ष पुग्दा महाधिवेशन भएको छ र पहिलो महाधिवेशनसम्म आइपुग्दा रास्वपाले धेरै उतारचढाव भोगिसकेको छ । रास्वपाले यस्तो अवस्थामा महाधिवेशन गरेको छ कि अहिले रास्वपासँग सत्ता छ, सदनमा झण्डै दुई तिहाइ बहुमत छ, ५ लाखभन्दा पार्टीका क्रियाशील सदस्य छन्, चुनावमा ४८ लाख भोट पाएको छ ।

पार्टीमा जोडिएका सदस्यहरु, पार्टीले पाएको भोट अनि बढ्दै गएको आकर्षण रास्वपाको सम्पत्ति हो । जम्मा चार वर्षमा रास्वपा यति धेरै सम्पत्ति कमायो । यो सम्पत्तिलाई घट्न नदिई थप बढाउनु सिंगो रास्वपाको दायित्व हो र त्यसको मुख्य माध्यम यही महाधिवेशन हो । 

दोस्रो कारण– रास्वपाले निर्वाचनमार्फत विधिवत नेतृत्व चयन गर्दैछ ।

चितवन महाधिवेशनले औपचारिक रुपमा नयाँ नेतृत्व चयन गर्नेछ । आजै दिउँसो १ बजेदेखि निर्वाचन प्रक्रिया सुरु हुँदैछ । सभापतिदेखि केन्द्रीय सदस्यसम्मका लागि उम्मेदवारहरुले आ आफ्नो मनोनयन पेश गर्नेछन् ।

रास्वपा नेतृत्वले संकेत गरिसकेको छ कि, यसपालि सभापति सर्वसम्मत चयन गरिने छ । यसको अर्थ रवि लामिछाने नै सर्वसम्मत सभापति बन्नेछन् । विधानमा वरिष्ठ नेताको व्यवस्था गरिएको छ र त्यो पदमा रहनेछन्– प्रधानमन्त्री बालेन शाह । बालेन पनि सर्वसम्मत वरिष्ठ नेता बन्नेछन् ।

उपसभापति, महामन्त्री, सहमहामन्त्री, कोषाध्यक्ष, प्रवक्ता र केन्द्रीय सदस्यमा मात्रै चुनावी प्रतिस्पर्धा(मतदान) हुने देखिएको छ । लामिछाने यो पार्टीका संस्थापक हुन् । उनकै नेतृत्वमा रास्वपाले यो स्थान प्राप्त गरेको हो । त्यसको सम्मान उनले महाधिवेशनबाट पाउँदैछन् । बालेन समायोजनबाट आएका हुन् । उनी नयाँ पुस्ताका आशा र आकर्षण हुन् । उनलाई पनि सर्वसम्मत वरिष्ठ नेता बनाएर महाधिवेशनले सम्मान गर्दैछ । यो प्रतिस्पर्धामा बन्देज होइन, नेतृत्वको सम्मान हो ।

रास्वपा नयाँ पार्टी हो । यो पार्टीमा आकर्षण बढ्दो छ, थपिने क्रम बढिरहेको छ । योसँगै नेतृत्वमा पुग्न चाहनेहरुको संख्या पनि बढ्दै छ । पदाधिकारी र केन्द्रीय सदस्यका आकांक्षीको संख्या निकै ठूलो छ । यसको अर्थ यो पनि हो– जिम्मेवारी लिन चाहनेको संख्या ठूलो छ ।

महाधिवेशन प्रतिनिधिको संख्या नियाल्ने हो भने, समायोजनबाट आएकाहरु कम र पहिलेदेखि नै रास्वपामा आबद्धको संख्या बढी छ । यो स्वाभाविक पनि हो । तर, पदाधिकारी र केन्द्रीय सदस्य निर्वाचनमा त्यही अनुपात लागु भयो भने समायोजनबाट आएकाहरुले प्रवेश पाउने सम्भावना न्यून रहन्छ ।

सभापति लामिछानेले यसअघि नै भनिसकेका छन्– आन्तरिक लोकतन्त्रको भरपुर अभ्यास गर्छौं तर, समायोजनबाट आएकाहरुलाई अन्याय हुन दिँदैनौं । लामिछानेको यो भनाइ लागु भयो भने रास्वपा साँच्चिकै एकताबद्ध हुने छ ।

तेस्रो कारण– यो महाधिवेशनले तय गर्ने नीति र कार्यदिशा हो ।

रास्वपाले आफूलाई लोकतान्त्रिक, समन्यायिक, उदारवादी, लोककल्याणकारी पार्टी भनिरहेको छ । राजविराज बैठकले यसको व्याख्या गरिसकेको छ । पार्टीको चुनावी बाचापत्रदेखि सरकारको नीति तथा कार्यक्रम र बजेटसम्म उसले आफ्नो नीति स्पष्ट पारिसकेको छ ।

अन्य दस्तावेज भन्दा महाधिवेशनले पारित गर्ने दस्तावेजको विशेष महत्व हुन्छ । महाधिवेशनले पारित गरेको दस्तावेजको आधिकारिकता बढी हुन्छ । विधान संशोधनसँगै रास्वपाले जुन नीति, सिद्धान्त र विचार पारित गर्नेछ, त्यसले पार्टीलाई मात्रै नभई सिंगो मुलुकलाई दिशा निर्देश गर्नेछ ।