सौराहामा हात्तीको वनभोज, उखुदेखि ड्रागन फ्रुटसम्मको मेजमानी (तस्बिरहरू)

चितवन । विद्यार्थी, युवा–युवती वा अन्य उमेर समूहका मानिस वनभोजमा रमाएको त देखिएकै हो । तर, चितवनको सौराहामा भने बुधबार हात्तीलाई नै वनभोज गराइएको छ ।

१५औँ विश्व हात्ती दिवसको अवसरमा सौराहामा सरकारी तथा निजी गरी करिब ६० वटा हात्तीलाई वनभोज गराइएको हो । हात्ती संरक्षण, उचित व्यवस्थापन र मानव–हात्ती सहअस्तित्वको सन्देश दिन युनाइटेड हात्ती सञ्चालन सहकारी संस्थाले बाघमारा मध्यवर्ती सामुदायिक वनको चौरमा विशेष कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो ।

Watch On

कार्यक्रममा हात्तीलाई लामबद्ध गराएर उखु, गाजर, बन्दा, सुन्तला, ड्रागन फ्रुट, स्याउ, केरा, भुईँकटहर र फर्सीलगायत फलफूल तथा तरकारी खुवाइएको थियो ।

बाघमारा, चित्रसेन, जनकौली र कुमरोज मध्यवर्ती सामुदायिक वनको सहकार्यमा आयोजित वनभोजमा हात्तीलाई विभिन्न परिकारको मेजमानी दिइएको थियो ।

सौराहाको पर्यटन इतिहास हात्ती सफारीसँग जोडिएको छ । हात्ती सफारीले चितवनको पर्यटन विकास र विस्तारमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको व्यवसायीहरू बताउँछन् । हाल चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जअन्तर्गत ५८ वटा हात्ती छन् । तीमध्ये सौराहामा मात्रै ४५ वटा छन् । नेपालभर सरकारी तथा निजी गरी करिब १८५ वटा हात्ती रहेको तथ्यांक छ ।

हात्ती पर्यटनको आकर्षण मात्र नभई वन संरक्षण, गस्ती, विपद् व्यवस्थापन तथा चोरी–तस्करी नियन्त्रणमा समेत प्रयोग हुँदै आएका छन् । तर निजी हात्तीलाई निकुञ्जभित्रको घाँस उपयोग गर्न नपाउने अवस्थाले आहार व्यवस्थापनमा समस्या भएको व्यवसायीहरूको गुनासो छ ।

युनाइटेड हात्ती सञ्चालन सहकारी संस्थाका अध्यक्ष दीपेन्द्र खतिवडाले निजी हात्तीका लागि निकुञ्जबाट घाँस उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गरे । उमेर पुगेका तथा काम गर्न नसक्ने हात्तीको दीर्घकालीन व्यवस्थापनका लागि ‘एलिफेन्ट सेन्चुरी’ निर्माण गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

सरकारले हात्तीको किनबेच तथा ओसारपसारमा प्रतिबन्ध लगाएपछि बूढा तथा काम गर्न नसक्ने हात्तीको व्यवस्थापन थप चुनौतीपूर्ण बनेको व्यवसायीहरूले बताएका छन् । सेन्चुरी निर्माणका लागि आवश्यक स्थान उपलब्ध गराउन पनि सरकारसँग माग गरिएको खतिवडाले बताए ।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख वरिष्ठ संरक्षण अधिकृत दिलबहादुर पुर्जा पुनले हात्तीबिनाको चितवन निकुञ्ज संरक्षण कल्पना गर्न नसकिने बताए । उनका अनुसार अहिलेको मुख्य चुनौती हात्तीको संख्या बढाउनु मात्र नभई बासस्थानको क्षमताअनुसार दिगो संरक्षण र मानव–हात्ती सहअस्तित्व कायम गर्नु हो ।