बिक्रीमा जमरा, किनेर लगाउने पनि उत्तिकै

काठमाडौँ । बडा दसैँ अर्थात् दुर्गापक्षको मुख्य दिन आज मान्यजनका हातबाट टीका र जमरा लगाइन्छ । नवदुर्गाको प्रसादका रूपमा रातो टीका र जमरा लगाउने प्रचलन छ । दसैँमा जमरालाई समृद्धि र शुभताको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ ।

Watch On

टीका प्रसाद ग्रहण गर्न साइत खोज्नेका लागि नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले आज बिहान १०ः२६ बजेको समय उत्तम रहेको जनाएको थियो । यद्यपि, कतिपयले बिहान दुर्गा विसर्जनपछि नै टीका लगाउन सुरु गरेका थिए ।

टीकाको दिन बिहान काठमाडौँका विभिन्न स्थानमा जमरा बिक्रीका लागि राखिएको देखियो । काठमाडौँको स्वयम्भूस्थित भगवान पाउमा केही व्यक्तिले घरमै उमारिएका जमरा बिक्रीका लागि राखेका थिए । पहिलोपटक देख्नेहरूलाई जमरा पनि बिक्री हुन्छ र भन्ने लाग्न सक्थ्यो । तर, त्यहाँ जमरा किन्नेहरू पनि उत्तिकै थिए ।

दसैँमा जमरा लगाउने परम्पराअनुसार घटस्थापनाका दिन देवीको आह्वान गरी पूजा गर्ने स्थानमा जलपूर्ण कलशसँगै जमरा राख्ने गरिन्छ । घाम नपर्ने र चोखो स्थानमा राखिएको जमरा पहेँलो र राम्रो हुने धार्मिक विश्वास छ । घरमा जमरा राखिएको स्थानलाई जमरा घरसमेत भन्ने गरिन्छ ।

घटस्थापनाका दिन राखिएका जमरा दसैँको टीकासँगै लगाउने र कोजाग्रत पूर्णिमासम्म राख्ने प्रचलन छ । तर, विभिन्न कारणले सबैले घरमा जमरा राख्न पाउँदैनन् । घरमा सुतक परेका, डेरामा बस्ने वा जमरा राख्न पर्याप्त ठाउँ नभएका व्यक्तिका लागि बिक्रीमा राखिएका जमरा उपयोगी हुने देखिन्छ ।

भगवान पाउमा जमरा किन्न पुग्नुभएका स्वयम्भूका रुपेश आचार्यले घरमा सुतक परेकाले घटस्थापनाका दिन जमरा राख्न नपाएको बताए। त्यसैले उनी जमरा किन्न त्यहाँ पुगेका हुन्।

‘यसरी जमरा पनि बिक्रीका लागि राखिएको हुन्छ भन्ने कुरा मलाई थाहा थिएन । तर, छिमेकीले पनि यसैगरी किनेर लगेको जानकारी गराएपछि किन्न आएको हुँ’, उनले भने।

आचार्यले आफूलाई जस्तै सहज हुने भएकाले अरू धेरैले पनि बिहानै आएर जमरा किनेर लगेको देखेको बताए।

पहिलो नजरमा जमरा बिक्रीका लागि राखिएको देख्दा कतिपयलाई अनौठो लागेको थियो भने कतिपयले यसलाई सहज र स्वाभाविक मानेका थिए । धार्मिक परम्पराअनुसार घरमा जमरा राख्न नपाएका व्यक्तिका लागि यसरी किनेर लगाउन पाउनु विकल्प बनेको छ ।