रसुवाको नागथली : प्रकृति, संस्कृति र हिमाली सौन्दर्यको आकर्षक गन्तव्य

रसुवा । रसुवाको नागथली आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकका लागि आकर्षक गन्तव्यका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ । प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक आस्था, जैविक विविधता र हिमाली जनजीवनको अनुभव एकै ठाउँमा लिन सकिने भएकाले नागथली पर्यटकको रोजाइमा पर्न थालेको हो ।

Watch On

समुद्री सतहबाट तीन हजार १६५ मिटरको उचाइमा रहेको नागथली गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–१, थुमनमा पर्छ । स्थानीय भाषामा ‘नगथली’ भनेर चिनिने यो क्षेत्र हाइकिङ, पदयात्रा र हिमाली दृश्यावलोकनका लागि उपयुक्त गन्तव्य मानिन्छ ।

गुम्बानजिकै नागको थान रहेकाले यस ठाउँको नाम नागथली रहन गएको स्थानीय बासिन्दाको भनाइ छ । प्राचीन कालमा गुरु रिम्पोर्छेले यस क्षेत्रमा तपस्या गरी गुम्बा निर्माण गरेको जनविश्वास छ । गुम्बाभित्र भगवान् बुद्ध, चेरेसी र गुटासिङतोङका मूर्ति छन् ।

चन्द्रपात्रोअनुसार प्रत्येक वर्ष वैशाख र असोज पूर्णिमाका दिन यहाँ विशेष पूजाआजासहित मेला लाग्ने गर्छ । मुख्य गुम्बाको उत्तर–पश्चिम कुनामा अर्को गुम्बा तथा विभिन्न धार्मिक र ऐतिहासिक स्थल छन् ।

यस क्षेत्रमा गुरु रिम्पोर्छेको पैतालाको डोब, पाप र धर्म छुट्याउने विश्वास गरिएको सुरुङ, ‘खण्डोमो क्षाम्सा’ अर्थात् देवी नाच्ने थान र प्राचीन ढुङ्गे गुफा अवलोकन गर्न सकिन्छ । गुरु रिम्पोर्छेले मन्त्रद्वारा उत्पत्ति गराएको जनविश्वास रहेको कहिल्यै नसुक्ने सानो पानीको मुहानलाई स्थानीय बासिन्दा तथा भक्तजनले पवित्र जलका रूपमा प्रयोग गर्दै आएका छन् ।

नागथलीबाट गगनचुम्बी हिमशृङ्खला र हिमनदीको मनमोहक दृश्य देख्न सकिन्छ । पदमार्गको छेउछाउमा बग्ने नदी, विभिन्न प्रजातिका लालीगुराँस, माने, छ्योर्तेन तथा फराकिला खर्कमा चरिरहेका याक, चौँरीगाई र भेडाका बथान यहाँका थप आकर्षण हुन् ।

यस क्षेत्रका वनजङ्गलमा हिमचितुवा, घोरल, थारल, भालु, बँदेल र लङ्गुरलगायत वन्यजन्तु पाइन्छन् । नागथलीबाट करिब दुई घण्टाको पैदलयात्रामा तरुचे पुग्न सकिन्छ । तरुचेबाट छिमेकी मुलुक चीनतर्फका ठोङ्सा, नेस्यारगाउँ र च्याङगाउँ आसपासका भूभाग स्पष्ट देखिन्छन् । नागथलीबाट करिब एक दिनको पैदलयात्रामा गणेश हिमालको फेँदीसम्म पुग्न सकिन्छ । यस क्षेत्रको ऐतिहासिक माला गढी पनि पर्यटकका लागि अर्को आकर्षण हो ।

सामान्य अवस्थामा नागथली पुग्न पासाङल्हामु राजमार्गको स्याफ्रुबेँसी–टिमुरे खण्डमा पर्ने रोङ्गाबाट मेन्दो र थुमन गाउँ हुँदै जान सकिन्छ । थुमन गाउँबाट करिब चार घण्टाको ठाडो उकालो पैदल हिँडेपछि नागथली पुगिन्छ ।

त्यस्तै, तामाङ सम्पदा मार्गअन्तर्गत स्याफ्रुबेँसीबाट गोल्जुङ, गतलाङ र चिलिमे (तातोपानी) हुँदै नागथली पुग्ने अर्को पदमार्ग पनि छ । तर, गत भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीले सडक सञ्जाल बगाएपछि करिब साढे दुई महिनासम्म यस क्षेत्रको आवागमन पूर्ण रूपमा बन्द भएको थियो ।

हालै स्थानीय बासिन्दाको श्रमदानमा भोटेकोशी नदीमा काठेपुल निर्माण भएपछि आवतजावत पुनः सुरु भएको छ । सडक सञ्जाल अवरुद्ध रहेकाले अहिले पर्यटकले स्याफ्रुबेँसीदेखि नै पैदलयात्रा गर्दै नागथली पुग्नुपर्ने अवस्था छ ।

तिब्बती, शेर्पा र तामाङ समुदायको मौलिक संस्कृति, भेषभूषा र रहनसहन पनि नागथलीको अर्को विशेषता हो । पर्यटकको आगमन बढेसँगै यस क्षेत्रमा पूर्वाधार र आतिथ्य सेवासमेत विस्तार हुँदै गएको गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–१ का वडाध्यक्ष उर्केन लामाले बताए ।

उनका अनुसार पर्यटकको सहजताका लागि वडा कार्यालयले बजेट विनियोजन गरी आवश्यक योजना तथा व्यवस्थापनका काम गरिरहेको छ । “पहिले यहाँ एउटा मात्रै होटल थियो । अहिले पर्यटकको चाप बढेसँगै करिब छ वटा होटल तथा लज सञ्चालनमा आइसकेका छन्”, लामाले भने, “बाढीले सडक बगाए पनि स्थानीयको श्रमदानमा काठेपुल बनेपछि अहिले स्याफ्रुबेँसीदेखि नै हाइकिङ गर्दै आउने पर्यटकका लागि बाटो खुलेको छ ।”

रसुवा–नुवाकोट पर्यटन समाजका अध्यक्ष बलराम न्यौपानेले पनि नागथलीलाई पदयात्रा र सांस्कृतिक पर्यटनका लागि आकर्षक गन्तव्यका रूपमा चित्रण गरे ।

“काठमाडौँबाट नजिकै रहेर पनि हिमाली जनजीवन, चौँरी खर्क, लालीगुराँस र चीनको सीमावर्ती क्षेत्रको दृश्यावलोकन एकैसाथ गर्न पाइने भएकाले नागथलीको प्रवर्द्धनमा पर्यटन समाजले विशेष जोड दिएको छ”, न्यौपानेले भने, “स्थानीयको श्रमदानमा काठेपुल बनेसँगै अहिले पदयात्रीका लागि यो मार्ग झनै रोमाञ्चक बनेको छ ।”