काठमाडौं । नेकपा एमालेको पुनर्गठन कार्यदलले प्रारम्भिक मस्यौदा मार्फत् महासचिव शंकर पोखरेलले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई माधव नेपालको उदाहरण दिँदै पद त्याग गर्न भनेका छन् ।
२०६४ सालमा पार्टी तेस्रो बनेपछि तत्कालीन महासचिव माधवकुमार नेपालले नैतिकताको आधारमा पार्टी नेतृत्वबाट राजीनामा दिएका थिए ।
पार्टी पुनर्गठन सुझाव कार्यदलले प्रदेश, केन्द्रीय निकाय, विभाग, सम्पर्क–समन्वयलगायत १३ वटा तहगत कमिटीबाट सुझाव लिएर प्रारम्भिक प्रतिवेदन तयार पारेको छ । महासचिव पोखरेलले संश्लेषण गरेको प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘सरकारको काम र क्रियाकलापका कारणले आजको संकट उत्पन्न भएको हुँदा पार्टीको मुख्य नेतृत्वले नैतिक जिम्मेवारी लिनु पर्दछ भन्ने मान्यता सुझावका क्रममा आएको छ । त्यसरी नै निर्वाचनमा भएको हार कुनै एक व्यक्तिको कारणले मात्र होइन । यसका लागि तलदेखि माथिसम्म सबैले भूमिकाअनुरूपको जिम्मा लिनुपर्दछ भन्ने मत पनि बलियो देखिन्छ । चुनौतीको समयमा नेतृत्वको विषयमा बहस गर्नु हुँदैन, सबै एक भएर चुनौतीको सामना गर्नुपर्दछ भन्ने मत पनि रहेको छ ।’
महासचिव पोखरेलले निर्वाचनमा भएको गम्भीर पराजयपछि विगतमा हाम्रै पार्टीका तत्कालीन महासचिव माधवकुमार नेपालले नैतिकताका आधारमा राजीनामा दिएको र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा पनि गम्भीर चुनावी हारपछि नैतिकताका आधारमा जिम्मेवारी बहन गर्ने गरेको कुरालाई आधार बनाएर नेतृत्वबाट अपेक्षा राखेको देखिन्छ भन्ने सन्दर्भ उल्लेख गरेका छन् ।
नेतृत्वका विषयमा उठेको विषयलाई समष्टिगत रूपमा पार्टीको हितलाई केन्द्रबिन्दुमा राखेर समाधान गरिनुपर्ने महासचिवको मत देखिन्छ । यस सन्दर्भमा वर्तमान पार्टी अध्यक्षका नेतृत्वमा विगतमा भएका राम्रा कामहरूको पुँजीकरणको विषयमा असर नपरोस् भन्ने कुरामा सचेत हुनु आवश्यक देखिने उनले बताएका छन् ।
प्रतिवेदनमार्फत महासचिव पोखरेलले नेतृत्व हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणको विषयलाई प्रमुखरूपमा उठाएका छन् ।
‘यतिबेला पार्टीमा नेतृत्व हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणको विषय महत्त्वपूर्ण एजेण्डा बनिसकेको छ । हुन त विगतमा पार्टीले युवाको बीचको पार्टी काम र संगठनमा आरक्षणको व्यवस्था लागू गरिसकेको अवस्था छ । त्यसले मात्र युवाहरूको आकांक्षाको सम्बोधन हुने देखिँदैन,’ उनले भनेका छन् ।
पार्टीले तीन पुस्ताको संयोजनको नीतिलाई ठोस योजना बनाएर अघि बढाउनुपर्ने उनको ठहर छ ।
यसका लागि पार्टीमा नेतृत्व निर्माण र हस्तान्तरणको सहज प्रणाली स्थापित गर्ने प्रतिवद्धता प्रकट गर्नु आवश्यक रहेको उनले बताएका छन् ।
महासचिव पोखरेलले कार्यकाल र उमेर हदको पुनर्स्थापना पार्टी पुनर्गठनको विधिका रूपमा अघि सारेका छन् ।
‘२०४७ सालमा पार्टी भूमिगत राजनीतिबाट खुला हुँदाको समयमा पार्टीमा पुरानो पुस्ताको अभाव देखिन्थ्यो । त्यो अभावलाई समेत दृष्टिगत गरेर नै जननेता मदन भण्डारीको अग्रसरतामा माले मार्क्सवादी पार्टीका बीचमा पार्टी एकता गरेर नेकपा (एमाले) बनेको थियो । यतिबेला त्यसको ठीकविपरीत नयाँ पुस्ताको अभाव हाम्रो पार्टीको गम्भीर समस्या बन्न पुगेको छ,’ उनले भनेका छन् ।
अहिले कमिटीहरूमा उमेर हद र कार्यकालको व्यवस्थाले नयाँ पुस्तालाई आकर्षित गर्न सकिन्छ भन्ने मान्यता प्रवल बन्दै गएको उनले बताएका छन् ।
‘विधान संशोधन गरेर यससम्बन्धी व्यवस्थालाई पुनःस्थापित गर्नु आवश्यक छ,’ उनको भनाइ छ ।
।
त्यस्तै महासचिव पोखरेलले एमाले हुँदै नेकपा कालमा बहसको केन्द्रमा रहेको ‘एक व्यक्ति, एक पद’को व्यवस्थालाई पनि बोकेका छन् । अवसरहरूको न्यायोचित वितरणका लागि ‘एक व्यक्ति एक पद’ को आवश्यक छ भन्ने कार्यकर्ताको बुझाइ देखिने उनले बताएका छन् ।
‘एउटै व्यक्ति लगातार दुई पटकभन्दा बढी प्रधानमन्त्री, मन्त्री, सांसद वा स्थानीय तहको प्रमुख हुन नपाउने र समानुपातिक कोटामा एउटै व्यक्तिलाई दोहो¥याएर अवसर दिन नहुने मागलाई कुनै न कुनै रुपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने देखिन्छ,’ उनले भनेका छन् ।
यो महासचिव पोखरेलले पार्टी पुनर्गठनको ढाँचाका रूपमा अघि सारेको प्रस्ताव हो । पोखरेलले यी कुरा समेटेको प्रतिवेदन कार्यदलका संयोजक रामबहादुर थापा ‘बादल’लाई बुझाएका थिए ।
बादलले कार्यदलको बैठक बोलाएर निचोड निकाल्नुअगावै अध्यक्ष ओलीकहाँ पुर्याएको विषय अहिले चर्चामा छ।