तिहार सुरु, मिथिलामा आज धनतेरस मनाइँदै

महोत्तरी। नेपालीको दोस्रो ठूलो चाड तिहार आजदेखि सुरु हुँदैछ । तिहारको पहिलो दिन मिथिलाञ्चलमा परम्पराअनुसार साँझ दीपमालिका गरी धनतेरस मनाइँदै छ ।

Watch On

मिथिला क्षेत्रमा कात्तिक कृष्णपक्षको त्रयोदशी तिथिमा धनतेरस मनाउने चलन छ । यस दिन साँझ घरघरमा दीप प्रज्वलन गरी धनधान्यकी देवी लक्ष्मीको पूजा गरिन्छ । साथै नयाँ धातुका भाँडाकुँडा, गरगहना र अन्य सामग्री किनेर घरमा भित्र्याउने परम्परा छ ।

मैथिल कर्मकाण्डका ज्ञाता महेशकुमार झाका अनुसार आज सूर्योदयका बेला द्वादशी तिथि रहे पनि मध्याह्नअघि नै त्रयोदशी सुरु हुने भएकाले धनतेरस आजै मनाउन लागिएको हो । पञ्चाङ्गअनुसार आज बिहान ११ बजेर १० मिनेटपछि सुरु हुने त्रयोदशी भोलि शनिबार बिहान १० बजेर ४७ मिनेटसम्म रहनेछ ।

मिथिला परम्परामा तिथि, नक्षत्र, चाडपर्व, तिथिश्राद्ध तथा शुभकार्यको निर्धारण मिथिला पञ्चाङ्ग र विद्यापति पञ्चाङ्गका आधारमा गर्ने चलन छ । सोही परम्पराअनुसार यस वर्ष तिथिको घटबढले पाँच दिन मनाइने तिहार छ दिनसम्म लम्बिएको छ ।

धनतेरसका दिन नयाँ धातुका भाँडाकुँडा, गरगहना, खरेटो र धनियाँलगायत सामग्री किन्ने प्रचलन छ । यस्ता सामग्री घरमा भित्र्याउँदा धनधान्य र समृद्धि प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास रहेको छ । मिथिला क्षेत्रमा दीपावलीलाई बोलीचालीमा दिवाली पनि भनिन्छ । घरघरमा दीपमालिका गरेर यस पर्वको सुरुआत गरिन्छ ।

त्रयोदशी तिथिमा गरिने कागपूजा र धन्वन्तरी जयन्ती भने यस वर्ष शनिबार परेको पण्डित झाले जानकारी दिए ।

तिहारको दोस्रो दिन आइतबार कात्तिक कृष्ण चतुर्दशीमा कुकुरपूजा गरिनेछ । सोही दिन साँझ लक्ष्मीपूजा गर्ने पञ्चाङ्गमा उल्लेख छ ।

मैथिल परम्पराअनुसार आगामी बुधबार भाइटीकासँगै तिहार अर्थात् दीपावली पर्व सम्पन्न हुनेछ । यस दिनलाई मिथिला क्षेत्रमा भैयादूजका रूपमा मनाउने गरिन्छ ।