‘हजुर ओर्लिनु भयो भने मेरा बच्चा भोकै पर्छन्’

म केही दिनअघि विराटनगर विमानस्थलमा ओर्लिएर कञ्चनबारी जानुपर्ने थियो। विमानस्थल बाहिर निस्कँदा एकजना दाइले धेरै आग्रह गरेर आफ्नो रिक्सा चढ्न अनुरोध गर्नुभयो। उहाँको आग्रहपछि म उहाँकै रिक्सा चढेँ। उहाँको नाम मोहम्मद रहेछ ।

केही पर पुगेपछि मैले उहाँको अवस्था देखेर सोधेँ, ‘दाइ, के भएको हो?’ त्यसपछि उहाँले आफू धेरै वर्षदेखि बिरामी रहेको बताउनुभयो। लामो समयदेखि रिक्सा चलाउँदा उहाँको नसासम्बन्धी र हड्डीको समस्या निकै बढेको रहेछ। उहाँलाई राम्ररी प्याडल चलाउनसमेत निकै कठिन भइरहेको थियो।

Watch On

त्यो अवस्था देखेर म बीचमै ओर्लिएर अर्को सवारी चढ्ने सोचमा थिएँ। तर म ओर्लिन खोज्दा उहाँले रुँदै भन्नुभयो, ‘हजुर, नओर्लिनुस्।’

मैले किन रुनुभएको भनेर सोध्दा उहाँले भन्नुभयो– ‘हजुर, पाँच दिनदेखि मेरो रिक्सामा कोही पनि चढेका छैनन्। मेरा दुई साना बच्चा छन्। उनीहरू भोकै छन्। मैले उनीहरूलाई केही खुवाउन सकेको छैन। हजुरले दिनुभएको ५० रुपैयाँले कम्तीमा आज एक दिन त उनीहरूलाई खाना खुवाउन सक्छु। म आफैं पनि पाँच दिनदेखि राम्रोसँग खाना खान पाएको छैन।’

उहाँको कुरा सुनेपछि म ओर्लिन सकिनँ। बाटोभरि उहाँलाई चिन्ने केही मानिसहरूले पछाडिबाट रिक्सा धकेलेर सहयोग गरिरहेका थिए। खुट्टाले राम्रोसँग साथ नदिने, अर्को कुनै रोजगारीको विकल्प नभएको र कसैले सहयोग गरे मात्र घरमा चुलो बल्ने अवस्था रहेछ।

मैले धेरै ठाउँमा रिक्सा धकेलेँ। उहाँलाई ‘तपाईं बस्नुस्, म चलाउँछु’ भनेर पनि भनेँ। तर उहाँले मान्नुभएन। गन्तव्यमा पुगेपछि मेरो गोजीमा रहेको लगभग सबै पैसा उहाँलाई दिएँ, आफ्नो लागि केवल ५०० रुपैयाँ मात्रै राखेँ। त्यो रकम देखेर उहाँ धेरैबेरसम्म रुनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘अब त कम्तीमा एक महिनाजति मेरा बच्चाहरूलाई खाना खुवाउन सक्छु।’

उहाँसँग आफ्नै मोबाइल छैन। सम्पर्कका लागि उहाँका छिमेकी राजन पासवानको नम्बर ९८०७३१८३५४ हो। मैले उहाँलाई बैंक खाता खोल्न पनि अनुरोध गरेको छु। सम्भवतः आजभोलिमै खाता खुलेपछि विवरण उपलब्ध हुनेछ।

यस्ता धेरै विपन्न श्रमिकहरूको आवाज सम्बन्धित निकायसम्म पुग्न सकेको छैन । राज्यले यस्ता अशक्त, बिरामी र अत्यन्तै विपन्न अवस्थामा रहेका श्रमिकहरूका लागि विशेष राहत तथा संरक्षणको व्यवस्था गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । 
(लेखक तुलसी दाहाल पेसाले इन्जिनियर हुनुहुन्छ ।)